Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Elena Ferrante: Những ngày ruồng bỏ


the days of abandonment.jpg

Elena Ferrante là tác giả của bảy cuốn tiểu thuyết: The Days of Abandonment, Troubling Love, The Lost Daughter, bộ tứ Naples, My Brilliant Friend, The Story of a New Name, Those Who Leave and Those Who Stay, và The Story of the Lost Child—cùng một cuốn truyện trẻ em, The Beach at Night.

Cuốn I giorni dell’abbandono được xuất bản ở Ý năm 2002. Bản dịch tiếng Anh, The Days of Abandonment, của Ann Goldstein được Europa Editions xuất bản năm 2005.

Bản dịch tiếng Việt được thực hiện theo bản dịch tiếng Anh này.

Những ngày ruồng bỏ

1.

Một buổi chiều tháng Tư, ngay sau bữa trưa, chồng tôi thông báo rằng anh muốn bỏ tôi. Anh làm thế lúc chúng tôi đang dọn bàn; bọn trẻ đang chí chóe như thường lệ ở phòng bên, con chó đang mơ, gầm gừ cạnh ô tản nhiệt. Anh bảo tôi rằng anh đang bối rối, rằng anh đang có những khoảnh khắc tồi tệ đầy mệt mỏi, chán chường, có lẽ hèn nhát. Anh nói một lúc lâu về mười lăm năm kết hôn của chúng tôi, về bọn trẻ, và thừa nhận anh không có gì trách cứ chúng tôi, cả bọn trẻ lẫn tôi. Anh điềm tĩnh, như mọi khi, chỉ trừ một cử chỉ quá khích nơi bàn tay phải khi anh giải thích cho tôi, với cái chau mày kiểu trẻ con, rằng những giọng nói mềm mại ấy, một kiểu thì thầm, đang thúc giục anh nơi khác. Rồi anh nhận lỗi về mọi chuyện đang diễn ra và cẩn thận đóng lại cửa trước, để tôi hóa đá bên bồn rửa.

Tôi suy nghĩ cả đêm, cô đơn trong chiếc giường đôi thật lớn. Có xem đi xét lại đến mấy những giai đoạn gần đây trong mối quan hệ của chúng tôi, tôi cũng không tìm được dấu hiệu thực sự của khủng hoảng. Tôi hiểu rõ anh, biết anh là một người mang những cảm xúc thầm lặng, ngôi nhà và những nghi thức gia đình của chúng tôi không thể thiếu với anh. Chúng tôi nói về mọi thứ, chúng tôi vẫn thích ôm và hôn nhau, thỉnh thoảng anh hài hước đến nỗi có thể làm tôi cười cho đến khi phát khóc. Với tôi anh thực sự muốn bỏ đi là chuyện không thể. Khi nhớ lại là anh không hề mang đi thứ gì quan trọng với anh, thậm chí không buồn tạm biệt bọn trẻ, tôi cảm thấy chắc chắn là chuyện không nghiêm trọng. Anh đang trải qua một trong những khoảnh khắc mà ta đã đọc trong sách, khi nhân vật phản ứng cực đoan một cách bất ngờ với những bất mãn bình thường của đời sống.

Mà suy cho cùng, trước đây đã có lần như thế: tôi nhớ ra thời gian và các chi tiết khi đang trằn trọc trên giường. Nhiều năm trước, khi chúng tôi mới bên nhau được sáu tháng, anh nói, ngay sau một nụ hôn, rằng anh không muốn gặp tôi nữa. Tôi đã yêu anh: nghe thấy thế, tĩnh mạch tôi co lại, da tôi đông cứng. Tôi lạnh, anh đã đi, tôi đứng trên lan can đá dưới Sant’Elmo nhìn thành phố mờ dần, nhìn biển. Nhưng năm ngày sau anh gọi cho tôi trong nỗi xấu hổ, thanh minh cho mình, nói một cơn thiếu vắng cảm xúc bất ngờ đã đổ lên anh. Cụm từ ấy để lại ấn tượng trong tôi, và tôi cứ ngẫm nghĩ mãi về nó trong đầu.

Lâu sau đó, anh lại nói thế lần nữa. Đó là cách đây khoảng năm năm, khi chúng tôi thường xuyên gặp một đồng nghiệp của anh ở Polytechnic, Gina, một người phụ nữ thông minh, có học thức, xuất thân trong một gia đình giàu có, vừa góa chồng và có một cô con gái mười lăm tuổi. Chúng tôi chuyển đến Turin cách đấy mấy tháng, và cô ấy đã tìm cho chúng tôi một ngôi nhà xinh đẹp nhìn ra dòng sông. Ấn tượng đầu của tôi là tôi không thích thành phố, nó mang vẻ sắt thép; nhưng tôi sớm nhận ra từ ban công nhà chúng tôi ngắm các mùa trôi qua thì dễ chịu thế nào. Mùa thu ta có thể thấy màu xanh lục của Valentino chuyển vàng hoặc đỏ; những chiếc lá, bị gió cuốn đi, bay qua bầu không khí mờ sương, lướt trên mặt sông Po xám. Mùa xuân, một làn gió tươi mới, lấp lánh từ dòng sông thổi vào, làm sống dậy những chồi non, những cành cây.

Tôi nhanh chóng thích nghi, đặc biệt là vì hai mẹ con họ đã lập tức làm mọi thứ có thể để xoa dịu mọi bất tiện, giúp tôi làm quen đường phố, đưa tôi đến những cửa hàng tốt nhất. Nhưng sự tử tế ấy cũng có một nguồn cơn không rõ ràng. Chẳng nghi ngờ gì, trong tâm trí tôi, Gina yêu Mario; có quá nhiều trò tán tỉnh, và thỉnh thoảng tôi còn chọc anh, bảo anh: vị hôn thê của anh gọi đấy. Anh biện hộ cho mình với một vẻ thỏa mãn nhất định, chúng tôi cười về chuyện ấy cùng nhau, nhưng đồng thời mối quan hệ của chúng tôi với cô ấy cũng trở nên gần gũi hơn; không ngày nào trôi qua mà cô ấy không gọi. Thỉnh thoảng cô ấy rủ anh cùng đi đến đâu đó, hoặc lôi con gái cô ấy vào, Carla, con bé đang gặp khó với bài tập hóa, hoặc cô ấy đang tìm một cuốn sách đã không còn lưu hành.

Mặt khác, Gina cũng có thể cư xử với sự rộng lượng vô tư; lúc nào cô ấy cũng có những món quà nhỏ cho tôi và bọn trẻ, cô ấy cho tôi mượn xe, cô ấy thường xuyên đưa chúng tôi chìa khóa nhà cô gần Cherasco để chúng tôi có thể đi nghỉ cuối tuần. Chúng tôi vui lòng nhận lấy; ở đó thật đẹp, dù lúc nào cũng có nguy cơ là hai mẹ con sẽ thình lình xuất hiện, làm đảo lộn các thói quen của gia đình tôi. Nhưng ơn phải trả bằng ơn, và những phép lịch sự đã trở thành một chuỗi xích giam chúng tôi lại. Mario dần đảm nhận vai trò làm người giám hộ cho con bé; anh đến nói chuyện với các giáo sư của nó, như thể thay mặt cho người cha đã khuất, và mặc dù bận bịu với công việc, đến một lúc anh thậm chí còn cảm thấy có trách nhiệm bổ túc cho con bé môn hóa học. Phải làm gì đây? Một thời gian tôi đã cố giữ người phụ nữ kia ở một khoảng cách, tôi ngày càng không ưa cách cô ấy khoác tay chồng tôi hay thì thầm vào tai anh và cười. Rồi một ngày mọi chuyện trở nên rõ ràng với tôi. Từ cửa bếp tôi thấy Carla bé nhỏ, tạm biệt Mario sau một buổi học hóa, thay vì thơm lên má lại hôn lên môi anh. Tôi lập tức hiểu ra tôi không phải lo về người mẹ mà phải lo về đứa con gái. Con bé, có lẽ còn không nhận ra, và đã bao lâu ai mà biết được, đã định giá sức mạnh của thân mình đung đưa, đôi mắt hiếu động của nó lên chồng tôi; và anh nhìn nó như người ta nhìn từ một khoảng xám vào một bức tường trắng được nắng chiếu.

Chúng tôi đã nói chuyện, nhưng lặng lẽ. Tôi ghét lên giọng, ghét những cử chỉ cục cằn. Gia đình tôi đầy ắp những cảm xúc ồn ào, luôn luôn thể hiện ra, và tôi—nhất là thời niên thiếu, ngay cả khi tôi đang ngồi yên lặng, tay che tai, vẫn bị xe cộ trên phố Via Salvator Rosa áp bức—tôi cảm thấy mình đang sống trong một cuộc sống ồn ã và mọi thứ có thể sụp đổ vì một câu nói quá sắc, một cử động thiếu tế nhị của cơ thể. Vậy là tôi đã học cách nói nhẹ nhàng và một cách có suy nghĩ, không bao giờ vội, đuổi theo xe buýt cũng không, mà kéo dài thời gian để phản ứng càng lâu càng tốt, lấp đầy nó bằng những cái nhìn bối rối, những nụ cười không chắc chắn. Công việc đã gò tôi vào khuôn phép hơn nữa. Tôi đã rời thành phố với ý định không bao giờ trở lại, và làm hai năm trong bộ phận xử lý khiếu nại của một công ty hàng không, ở Rome. Sau khi kết hôn, tôi nghỉ việc và theo Mario đến khắp thế giới, ở bất cứ đâu mà công việc kỹ sư của anh đưa anh đến. Nơi mới, cuộc sống mới. Và để kiểm soát những lo lắng của sự thay đổi, cuối cùng tôi đã dạy cho mình biết chờ đợi một cách kiên nhẫn cho đến khi mọi cảm xúc sụn xuống và có thể thoát ra dưới tông điệu bình tĩnh, giọng tôi giữ lại ở cổ để tôi không biến mình thành trò hề.

Phép tự kỷ luật này tỏ ra là không thể thiếu trong cuộc khủng hoảng hôn nhân nho nhỏ của chúng tôi. Chúng tôi trải qua những đêm dài không ngủ đối diện nhau một cách bình tĩnh và hạ giọng để bọn trẻ không nghe thấy, để tránh nói ra những lời dại dột xong để lại những vết thương hở không thể chữa lành. Mario mơ hồ như một bệnh nhân không thể trình bày chính xác các triệu chứng của mình; tôi không bao giờ làm anh nói ra được anh cảm thấy gì, anh muốn gì, tôi nên trông đợi gì cho mình. Rồi một chiều anh về nhà với vẻ sợ hãi, mà có lẽ không thật là sợ hãi, mà chỉ là phản chiếu vẻ sợ hãi anh đọc được trên gương mặt tôi. Thực tế là anh đã mở miệng định nói điều gì với tôi rồi sau đó, trong một tích tắc, lại quyết định nói cái khác. Tôi nhận ra nó, tôi gần như thấy được những từ ngữ đã biến đổi trong miệng anh như thế nào, nhưng tôi đã kìm nén cơn tò mò muốn biết anh đã từ bỏ những lời nào của mình. Chỉ cần lưu ý rằng giai đoạn đau đớn đã qua, rằng nó chỉ là một cơn chóng mặt nhất thời là đủ. Một cơn thiếu vắng cảm xúc, anh giải thích, nhấn mạnh một cách bất thường, nhắc lại cách nói mà anh đã dùng nhiều năm về trước. Nó chiếm hữu anh, lấy đi cái khả năng nhìn và cảm nhận theo những cách thông thường; nhưng giờ nó đã qua, hỗn loạn đã biến mất. Ngày hôm sau, anh thôi gặp cả Gina lẫn Carla, chấm dứt các bài học hóa, trở lại làm người đàn ông mà anh luôn luôn là.

Đấy chỉ là vài biến cố không liên quan trong hành trình tình cảm của chúng tôi, và đêm hôm ấy tôi đã xem xét chúng từng chi tiết. Rồi tôi đứng dậy khỏi giường, bực bội vì một giấc ngủ không đến, và pha cho mình một tách trà hoa cúc. Mario là thế, tôi tự nhủ: yên bình nhiều năm, không một khoảnh khắc nào xáo động, rồi đột nhiên bị một cái không gì đảo lộn. Bây giờ cũng thế, cái gì đó đã làm anh bối rối, nhưng tôi không được lo, tôi chỉ phải cho anh thời gian để phục hồi. Tôi đứng một lúc lâu bên ô cửa sổ nhìn xuống công viên tối, cố gắng xoa dịu cái đầu đau nhức đang tì vào cái lạnh của kính. Tôi chỉ tỉnh lại khi nghe thấy tiếng xe đỗ lại trong quảng trường nhỏ của tòa nhà. Tôi nhìn xuống, đấy không phải chồng tôi. Tôi thấy người đàn ông sống dưới tầng bốn, một nhạc công tên là Carrano, bước trên con đường, đầu anh cúi, mang trên vai một cái bao đựng nhạc cụ gì tôi không biết. Khi anh biến mất dưới những tán cây trên quảng trường nhỏ, tôi tắt đèn và trở lại giường. Chỉ vài ngày thôi, rồi mọi thứ sẽ trở lại bình thường.

2.

Một tuần đã trôi qua và chồng tôi không chỉ giữ nguyên quyết định của mình mà còn khẳng định lại nó bằng một sự duy lý tàn nhẫn.

Ban đầu, anh về nhà mỗi ngày một lần, luôn luôn cùng một lúc, khoảng bốn giờ chiều. Anh bận rộn với hai đứa trẻ, trò chuyện với Gianni, chơi với Ilaria, và thỉnh thoảng ba người ra ngoài với Otto, con chó chăn cừu Đức nhà chúng tôi, một con chó quý như vàng, dắt nó dọc theo các con đường trong công viên để đuổi theo gậy và bóng tennis.

[Còn tiếp.]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on November 15, 2017 by in Truyện and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,635 other followers

%d bloggers like this: