“Philology” – Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Philology

          Tưởng niệm Konstanty Szyrwid, S.J.,
          giáo sư tại Học viện Dòng Tên ở Wilno và một
          nhà thuyết giáo Litva, người xuất bản vào năm 1612
          cuốn từ điển Litva-Latin-Ba Lan đầu tiên.

Ông chạy, khẽ nhấc đuôi chiếc áo khoác mùa đông của mình lên.
Đôi mắt cá chân xỏ tất, tuyết và những con quạ.
Ông đã bắt được nó và có nó, giữ trong miệng: một từ
Ông đã nghe hồi nhỏ bên dòng sông quê hương
Gần những chiếc độc mộc trong sậy, cầu đi bộ, phỉ,
Và những chiếc mái nhọn của những túp lều gỗ.
Dọc theo những lối đi của chủng viện đến phòng mình
Ông đang chạy để ghi lại nó bằng cây bút lông ngỗng
Cạnh các từ tiếng Latin. Ông ho; gỗ trong lò sưởi,
Khói. Và Academia Societatis Jesu
Bay vút lên trên các con phố và các thiên thần
Hiện thân trong thạch cao và đá, trong mốt Barocco.
Với những vết mồ hôi dưới nách, biết bao nhiêu áo,
Biết bao nhiêu váy che đi những cái bụng tối màu –
Và quần, những thế hệ quần, thế hệ áo chẽn,
Quần bó ống, áo choàng và vải bố trên da trần!
Kèn túi và violin, họ nhảy múa trên đồng cỏ,
Những hẹn hò, những đụng chạm, những trò đùa ghẹo.
Và tất thảy họ đều biết những từ giống nhau
Những từ vẫn còn đó, tồn lưu, dẫu họ đã chết từ lâu
Như thể không phải từ đất, từ đêm, từ xác thịt
Chúng đến, mà từ những cõi siêu phàm trên cao,
Xuống thăm anh ấy, cô ấy, một ông già, một đứa trẻ,
Tuân theo quy luật riêng chúng, của sở hữu cách, vị cách,
Vâng lời với một giới từ trong suốt nhiều thế kỷ.
Tôi giở từ điển như triệu hồi những linh hồn
Ông đã bỏ bùa vào những ký hiệu câm trên giấy,
Và tôi cố gắng hình dung thấy ông, một người-yêu,
Để có chút an ủi trong sự hữu tử của mình.

Czesław Miłosz, “Philology,” Provinces, trans. author and Robert Hass (Ecco Press, 1991).

Copyright © 1991 by Czesław Miłosz | Nguyễn Huy Hoàng dịch.