“Chủ đề: Brodsky” – Adam Zagajewski

Adam Zagajewski (1945–2021) là nhà thơ, nhà văn, nhà tiểu luận người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 2004 và giải Heinrich Mann năm 2015.

Chủ đề: Brodsky

Xin hãy ghi: sinh tháng Năm,
ở một thành phố ẩm (bởi vậy mà mô típ: nước),
sớm bị một đội quân bao vây
với các sĩ quan mang Hölderlin
trong ba lô, nhưng than ôi, họ làm gì
có thì giờ mà đọc. Quá nhiều việc phải làm.

Giọng – mỉa mai, tuyệt vọng – chân thực.
Luôn rong ruổi, từ Mexico đến Venice,
người tình và lính thập tự chinh, không ngừng
vận động cho cái đảng phi thực tế của mình
(tên: Thơ versus cái Bất tận,
hay TVBT, nếu thích tên viết tắt).

Ở mọi thành phố, mọi bến cảng
ông có các bộ hạ của mình; đôi khi ngâm thơ
trước một đám đông nhiệt tình mà không hiểu
một lời – rồi, thấm mệt, hút một điếu Gô loa
trên bờ kè bê tông, mòng biển lượn vòng,
như thể ở trên biển Baltic, ở nhà.

Trí tuệ rộng lớn. Chủ đề yêu thích: thời gian
versus ý nghĩ, thứ đuổi theo những bóng ma,
làm sống lại Mary Stuart, Daedalus, và Tiberius.
Thơ phải giống như đua ngựa:
những con ngựa hoang, giô kề bằng đá cẩm thạch,
vạch đích vô hình, nằm ẩn vào trong mây.

Xin hãy nhớ: sự trớ trêu và nỗi đau;
nỗi đau đã sống lâu trong tim
và ngày càng phát triển – như thể
từng khúc bi ca mà ông viết, nó yêu ông
một cách ám ảnh và muốn
chỉ ông thôi làm người hùng của nó –

nhưng thưa các quý bà quý ông – hãy kiên nhẫn,
làm ơn, chúng ta sắp kết thúc – tôi không biết
làm sao để nói được: một điều gì như sự dịu dàng,
nụ cười cơ hồ e thẹn,
thoáng lưỡng lự, sự ngập ngừng, khoảng dừng
ngắn trong những lập luận không lầm lỗi.

Adam Zagajewski, “Subject: Brodsky,” Eternal Enemies, trans. Clare Cavanagh (Farrar, Straus and Giroux, 2008).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.