“Vả” – Louise Glück

Louise Glück (1943–2023) là nhà thơ người Mỹ. Bà được trao giải Pulitzer cho thơ năm 1993, giải Sách Quốc gia Mỹ cho thơ năm 2014, và giải Nobel văn chương năm 2020.

Vả

Mẹ tôi làm vả ngâm rượu –
trần cùng đinh hương, có khi thêm vài quả hồ tiêu.
Những quả vả đen, từ cái cây nhà chúng tôi.
Và rượu thì đỏ, hạt tiêu để lại một cái vị như khói trong si rô.
Tôi thường cảm thấy mình ở một đất nước khác.

Trước đó, thường có gà.
Vào mùa thu, đôi khi được nhồi nấm dại.
Không phải lúc nào cũng có thời gian cho việc đó.
Và thời tiết phải thích hợp, ngay sau mưa.
Đôi khi chỉ có gà, với một quả chanh vàng bên trong.

Bà mở rượu. Chẳng có gì đặc biệt –
thứ gì đó bà lấy từ hàng xóm.
Tôi nhớ nó – tôi mua bây giờ không ngon được như thế.

Tôi làm những thứ này cho chồng tôi,
nhưng anh không thích.
Anh muốn những món của mẹ anh, nhưng tôi nấu chúng không ngon.
Khi tôi thử, tôi trở nên giận dữ –

Anh đang cố biến tôi thành một người tôi chưa bao giờ là.
Anh nghĩ nó là một điều đơn giản –
bạn xẻ một con gà ra, thảy một ít cà chua vào chảo.
Tỏi, nếu có tỏi.
Một tiếng sau, bạn đã ở thiên đàng.

Anh nghĩ việc của tôi là học, dạy không phải là
việc của anh. Những gì mẹ tôi nấu, tôi không cần học.
Tay tôi biết, chỉ từ việc ngửi đinh hương
trong khi tôi làm bài tập về nhà.
Đến lượt tôi, tôi đã đúng. Tôi đã biết.
Lần đầu tôi nếm thử chúng, thời thơ ấu của tôi trở về.

Hồi chúng tôi còn trẻ, nó không như thế.
Vợ chồng tôi – chúng tôi đang yêu. Tất cả những gì chúng tôi muốn
là được chạm vào nhau.

Anh về nhà, anh mệt.
Mọi thứ đều khó – kiếm tiền khó, nhìn ​​cơ thể mình thay đổi
khó. Bạn có thể đón nhận những vấn đề này khi còn trẻ –
có thứ khó một thời gian, nhưng bạn tự tin.
Nếu không được, bạn sẽ làm thứ khác.

Anh bận tâm mùa hè nhất; nắng làm anh khó chịu.
Ở đây nó thật tàn nhẫn, bạn có thể cảm thấy thế giới già đi.
Cỏ héo khô, ngoài vườn đầy cỏ dại và sên –

Với chúng tôi nó đã từng là khoảng thời gian tuyệt nhất.
Những giờ trời còn sáng khi anh đi làm về –
chúng tôi biến thành những giờ bóng tối.
Mọi thứ là một bí mật lớn –
ngay cả những điều chúng tôi nói hằng đêm.

Và dần dần mặt trời sẽ lặn xuống;
chúng tôi thấy những ngọn đèn của thành phố sáng lên.
Đêm lung linh với những vì sao – những vì sao
lấp lánh trên những tòa nhà cao.

Đôi khi chúng tôi thắp nến.
Nhưng hầu hết các đêm, không. Hầu hết chúng tôi nằm trong bóng tối,
vòng tay ôm lấy nhau.

Có một cảm giác bạn có thể kiểm soát ánh sáng –
đó là một cảm giác kỳ diệu; bạn có thể khiến cho cả căn phòng
sáng trở lại, hoặc bạn có thể nằm trong không khí đêm,
lắng nghe tiếng xe cộ.

Sau một lúc chúng tôi sẽ lặng yên. Đêm cũng sẽ lặng yên.
Nhưng chúng tôi không ngủ, chúng tôi không muốn từ bỏ ý thức.
Chúng tôi cho phép đêm đưa chúng tôi đi;
chúng tôi nằm đó, không xen vào. Giờ này qua giờ khác, người này
lắng nghe hơi thở người kia, nhìn ánh sáng thay đổi
trong khung cửa sổ cuối giường –

bất cứ gì xảy ra trong khung cửa sổ đó,
chúng tôi đã ở trong sự hòa hợp với nó.

Louise Glück, “Figs,” A Village Life (Farrar, Straus and Giroux, 2009).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.