“Của thừa kế” – Li-Young Lee

Li-Young Lee (1957–) là nhà thơ người Mỹ gốc Trung Quốc. Ông được trao giải Whiting cho thơ năm 1988, giải văn chương Lannan năm 1995, và giải thơ Ruth Lilly năm 2024.

Của thừa kế

Mẹ ơi, tóc mẹ
đã rụng
lần cuối,
và con không thể giơ nó lên.
Và con không thể đặt nó xuống.

Con không thể để nó trên mặt đất.
Mặt đất quá đông người sống,
quá chật người chết.

Con không thể cất nó trên trời. Bầu trời thì quá đầy
chim và mây và máy bay.

Và biển cả thì đầy núi
và sinh vật và tàu thuyền đến rồi đi.

Và, chừng nào trái đất còn quay,
các mùa còn đầy ngày.

Chẳng có chỗ nào để đặt tóc mẹ.

Giấc ngủ sẽ không nhận nó.
Tóc mẹ thì thầm quá nhiều bí mật và câu chuyện.

Đêm không muốn nó.
Chẳng có ngôi sao nào tóc mẹ sẽ không nuốt.

Hồi còn sống,
mẹ đã gom nó lại, buộc nó lại, và búi nó lại,
để cân bằng trên đỉnh đầu mẹ.
Một cái bình nhỏ màu đen, nó sáng.
Sau này, nó sáng trắng.

Nhưng tóc mẹ đã xõa đi rồi
một lần và mãi mãi,
và cái đã từng là một
bây giờ là nhiều.

Cái đã bắt đầu ở đỉnh đầu mẹ
bây giờ không có khởi đầu.

Cái đã dừng lại ở eo mẹ
bây giờ không có kết thúc.

Bây giờ không thể gom lại hay tán đi.
Bây giờ không câu chuyện hay bài hát nào có thể chải hay đo.
Bây giờ không có kích thước hay địa chỉ.
Bây giờ không thể đếm được hay bị bỏ sót.

Và con không thể mang nó đi.
Và con không thể đặt nó xuống.

Li-Young Lee, “The Inheritance,” I Ask My Mother to Sing: Mother Poems of Li-Young Lee, ed. Oliver Egger (Wesleyan University Press, 2025). This poem was first published in The New Yorker (June 2, 2025 Issue).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.