“Việc làm và Ân sủng” – Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Việc làm và Ân sủng

Chẳng phải nghi ngờ, hy vọng về sự Cứu rỗi đã phai nhạt và giờ yếu đi đến nỗi chẳng có hình ảnh nào gắn với nó nữa. Thành thử, ngay cả khi tự nhủ: “Nếu muốn cứu rỗi tâm hồn, anh phải từ bỏ những gì quý giá nhất đối với anh, công trình sáng tạo, một mối quan hệ lãng mạn, quyền lực hay những thỏa mãn tham vọng khác,” cũng rất khó làm được như vậy. Xưa kia, khi Cứu rỗi có nghĩa là một lòng bàn tay trên Thiên đường và nguyền rủa là những tra tấn vĩnh kiếp trong vực sâu của Địa ngục, có vẻ người ta có động lực mạnh hơn để tìm kiếm sự thánh thiện và kiềm chế các ham muốn tham lam của họ. Nhưng chẳng hề. Họ giết người, ngoại tình, chiếm đất hàng xóm và tham lam danh vọng. Có điều gì sai ở đây. Sự hiện diện sờ nắm được của Thiên đường, được hứa hẹn với các tín đồ Islam ngã xuống trong trận chiến với những người ngoại đạo, có thể làm tăng tinh thần chiến đấu, nhưng nhìn chung, cuộc sống trần thế và ý tưởng về sự Cứu rỗi dường như thuộc về hai trật tự khác nhau, hầu như chẳng liên quan đến nhau.

Không phải không có khả năng đây là điều Martin Luther đã đoán khi ông cho sự Cứu rỗi không phụ thuộc vào các việc làm, mà vào Ân sủng.

Czesław Miłosz, “Acts and Grace,” Road-side Dog, trans. author and Robert Hass (Farrar, Straus and Giroux, 1998).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.