“Quang cảnh với một hạt cát” – Wisława Szymborska

Wisława Szymborska (1923–2012) là nhà thơ người Ba Lan. Bà được trao giải Goethe năm 1991, giải Nobel văn chương năm 1996, và Huân chương Đại bàng Trắng của Ba Lan năm 2011.

Quang cảnh với một hạt cát

Chúng ta gọi nó là một hạt cát.
Nhưng nó không tự gọi mình là hạt, là cát.
Nó vẫn ổn mà không có tên,
chung, riêng,
nhất thời, lâu dài,
sai hay đúng.

Cái nhìn, cái sờ của chúng ta chẳng có nghĩa gì hết.
Nó không cảm thấy bị nhìn, bị đụng.
Chuyện nó rơi xuống bệ cửa sổ
cũng không phải của nó, chỉ là sự kiện đối với chúng ta.
Đối với nó, rơi xuống đâu thì cũng không khác,
chẳng cần biết cú rơi đã qua
hay còn rơi tiếp.

Từ cửa sổ quang cảnh hồ thật đẹp,
nhưng quang cảnh không tự nhìn thấy mình.
Nó tồn tại không màu sắc, không hình dạng,
không mùi, không tiếng động,
không đau đớn trên hành tinh.

Đáy hồ tồn tại một cách không đáy
và bờ hồ một cách không bờ.
Nước với nó không ướt cũng không khô.
Sóng không một cũng không nhiều con sóng,
ì oạp mà không nghe thấy tiếng động của chính chúng
lên những hòn sỏi không nhỏ không to.

Và tất cả dưới một bầu trời vốn dĩ không bầu trời
nơi mặt trời lặn mà không lặn
và núp mà không núp sau đám mây vô thức.
Gió thổi nó đi vì lý do duy nhất
là nó thổi mà thôi.

Rồi một giây trôi.
Giây thứ hai.
Giây thứ ba.
Nhưng ba giây đấy chỉ là với chúng ta.

Thời gian trôi như một sứ giả mang tin khẩn.
Nhưng đấy chỉ là so sánh của chúng ta.
Nhân vật được sáng tạo ra, sự vội vàng tin như là thật,
còn tin tức thì vô nhân.

Wisława Szymborska, “View with a Grain of Sand,” View with a Grain of Sand: Selected Poems, trans. Stanisław Barańczak and Clare Cavanagh (Harcourt, Brace and Company, 1995).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.