“Một phát hiện” – Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Một phát hiện

Họ không hiểu nổi làm sao nhà thơ ấy làm ra được những bài thơ lúc khuyển nho lúc ái quốc, lúc ca ngợi những kẻ cầm quyền lúc chế giễu những kẻ cầm quyền. Tại sao y lúc có vẻ là một tín đồ, lúc một kẻ hoài nghi; lúc vui vẻ, lúc bi quan tuyệt đối. Tuy nhiên, điều này xảy ra khi cá nhân bị xem là một kiểu lâu đài hay pháo đài, nơi phóng ra các cuộc thám hiểm vào thế giới.

Rồi người ta phát hiện ra nền văn minh như một tập hợp vô số các giọng nói đan xen, như một dàn nhạc mà mỗi người, đến lượt mình, lại là một nhạc cụ khác nhau. Sự suy yếu ấy của chất, sự nghi ngờ ấy đối với mọi bản tính, rất mạt, thậm chí bị gọi là “cái chết của con người,” mở ra cho chúng ta một chiều kích mới của một theatrum đổi mới không ngừng.

Czesław Miłosz, “A Discovery,” Road-side Dog, trans. author and Robert Hass (Farrar, Straus and Giroux, 1998).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.