“Không đề cũng được” – Wisława Szymborska

Wisława Szymborska (1923–2012) là nhà thơ người Ba Lan. Bà được trao giải Goethe năm 1991, giải Nobel văn chương năm 1996, và Huân chương Đại bàng Trắng của Ba Lan năm 2011.

Không đề cũng được

Chuyện đã đến chỗ đây: tôi ngồi dưới gốc cây
bên bờ sông
một buổi sáng nắng đẹp.
Đó là một sự kiện tầm thường
sẽ không đi vào sử sách.
Nó không phải các trận chiến và hiệp ước
mà động cơ được soi xét,
cũng không phải những vụ ám sát bạo chúa đáng ghi tâm.

Vậy mà tôi đang ngồi đây bên sông, đó là sự thật.
Và bởi rằng tôi đang ngồi đây
tôi đã phải đến từ đâu đó,
và trước nữa
hẳn là tôi đã từng xuất hiện nhiều nơi
như những kẻ chinh phục các vùng đất đai
trước khi họ lên tàu.

Một khoảnh khắc qua mau quá khứ nó cũng rất giàu,
có thứ Sáu của nó trước thứ Bảy của nó,
có tháng Năm kia trước tháng Sáu nọ.
Và các đường chân trời của nó chân thực
như trong ống nhòm của một vị chỉ huy mặt trận.

Cái cây này là một cây dương, đã bén rễ nhiều năm.
Dòng sông này là Raba, không phải đến hôm qua mới chảy.
Con đường mòn đi qua những bụi cây
không phải đến hôm kia người ta mới giẫm.
Gió, để xua tan những đám mây,
đã phải thổi chúng nó đến đây từ trước.

Và dẫu cho quanh đây chẳng diễn ra điều gì to tát,
thế giới vẫn không nghèo đi trong chi tiết,
không kém cơ sở, không kém rõ ràng
hơn khi chiếm trên nó là các tộc người lang thang.

Không chỉ những âm mưu bí mật mới phủ trong im lặng.
Không chỉ lễ đăng quang mới có đoàn tùy tùng các nguyên nhân.
Ngày kỷ niệm các cuộc nổi dậy có thể tròn,
nhưng cũng thế là những viên sỏi trên bờ cát.

Bức thêu của hoàn cảnh thật dày và phức tạp.
Đường chỉ của con kiến vào cỏ xanh.
Đường khâu của cỏ xanh vào đất.
Hoa văn một con sóng được thêu bởi một cành.

Nên thật tình cờ là tôi tồn tại và tôi đang nhìn.
Phía trên tôi một con bướm trắng bay rập rờn trên không
với đôi cánh chỉ thuộc về nó
và một cái bóng bay thoắt qua tay tôi,
không của ai, không một ai ngoài của nó mà thôi.

Một cảnh tượng như thế luôn làm tôi không còn dám chắc
rằng những gì quan trọng
thì quan trọng hơn những gì không quan trọng.

Wisława Szymborska, “No Title Required,” View with a Grain of Sand: Selected Poems, trans. Stanisław Barańczak and Clare Cavanagh (Harcourt, Brace and Company, 1995).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.