Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.
Nhét ý nghĩa xảy ra liên tục, vì các tác phẩm nghệ thuật (thơ, hội họa, âm nhạc) làm phong phú thêm sổ sách những thứ tồn tại, trong khi mỗi thứ tồn tại đều đòi hỏi một điều gì đó, và nói đơn giản: nó hiện hữu là không đủ. Nhét ý nghĩa vào một cây thông hay một ngọn núi thì rất khó, với những sáng tạo của con người thì dễ hơn chút, thứ sinh vật không ngừng phấn đấu, kỳ vọng, ham muốn. Bởi vậy mà có những nỗ lực lặp đi lặp lại để gọi tên những phấn đấu ẩn giấu trong một tác phẩm.
Song các sự kiện quá khứ cũng đòi hỏi một ý nghĩa, vì rất khó dừng lại ở một từ, nói đơn giản rằng chúng đã. Chẳng phải chủ nghĩa Marx chỉ là một hành động nhét ý nghĩa vào lịch sử của thế kỷ 19 hay sao?
Và nhét ý nghĩa vào cuộc đời của chính mình. Điều gì đó phải tương ứng với điều gì đó, điều gì đó phải bắt nguồn từ điều gì đó. Có lẽ để những thứ đơn giản là ngu xuẩn và bất lương tìm được một lời giải thích.
Czesław Miłosz, “Inserting a Meaning,” Road-side Dog, trans. author and Robert Hass (Farrar, Straus and Giroux, 1998).
Copyright © 1998 by Czesław Miłosz | Nguyễn Huy Hoàng dịch.