“Gửi Yevgeny” – Joseph Brodsky

Joseph Brodsky sinh năm 1940 ở Leningrad và định cư ở Hoa Kỳ từ năm 1972 sau khi bị chính quyền Liên Xô trục xuất. Ông được trao giải phê bình của Hiệp hội Nhà Phê bình Sách Quốc gia Mỹ năm 1986 và giải Nobel văn chương năm 1987, sau đó được bổ nhiệm làm Poet Laureate của Hoa Kỳ từ năm 1991 đến năm 1992. Ông qua đời ở New York City năm 1996.

Gửi Yevgeny

Trên tất cả các nguyên tố con người
Là bạo chúa, kẻ phản bội hoặc tù nhân.
                                     —Pushkin

Tôi đã đến Mexico, đã leo lên các kim tự tháp.
Những khối kỷ hà học không có lấy một khiếm khuyết
lấm chấm đây đó trên eo đất Tehuantepec.
Tôi muốn tin rằng dựng lên chúng là người ngoài hành tinh,
bởi những thứ như vậy thường là do nô lệ thực hiện một mình.
Và eo đất có những cây nấm đá nằm rải rác.

Các vị thần bằng đất sét, cho phép mình bị làm giả
với sự dễ dàng lạ thường, gây ra những lời đồn khiếm nhã.
Phù điêu với các cảnh khác nhau, được hoàn thiện
bằng những thân rắn vặn vẹo và cái bảng chữ cái bí ẩn
của một ngôn ngữ chưa bao giờ biết đến từ “hoặc.”
Họ sẽ nói điều gì nếu lại được lên tiếng?

Chẳng gì cả. Cùng lắm là về các chiến thắng
giành được từ bộ lạc láng giềng, về những cái sọ nát.
Về việc làm thế nào máu người đổ vào những chiếc bát
dâng lên Thần Mặt trời sẽ làm tăng cường cơ bắp
của vị thần; rằng buổi tối hiến tế tám thanh niên khỏe mạnh
sẽ đảm bảo mặt trời mọc đáng tin hơn đồng hồ báo thức.

Dẫu sao giang mai vẫn tốt hơn, những cái miệng
lũ kỳ lân của Cortés vẫn tốt hơn sự hy sinh này. Nếu số phận
nói mắt anh phải làm mồi cho lũ quạ, thì sẽ tốt hơn
nếu kẻ giết người là kẻ giết người, không phải một nhà thiên văn.
Nói chung, nếu không có người Tây Ban Nha
khó có khả năng họ biết chuyện gì đã thực sự xảy ra.

Cuộc sống thật nhàm chán, Yevgeny của tôi. Anh đến nơi nào
sự tàn ác và ngu ngốc cũng hiện lên ở nơi đó, “Xin chào,
chúng ta đây!” Quá lười để đưa chúng vào thơ.
“Trên tất cả các nguyên tố…” như nhà thơ đã nói từ bao giờ.
Ông đã thấy rất xa, ngồi trong những đầm lầy phương Bắc!
Tôi sẽ chỉ nói thêm: trên tất cả các vĩ độ, không khác.

Joseph Brodsky, “К Евгению” (1975).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.