“Ở một thuộc địa lớn của Hy Lạp, năm 200 TCN” – C. P. Cavafy

Constantine P. Cavafy (1863–1933) là nhà thơ người Hy Lạp.

Ở một thuộc địa lớn của Hy Lạp, năm 200 TCN

Rằng sự thể ở Thuộc địa không như nó phải thế
không ai có thể nghi ngờ gì nữa,
và mặc dù bất chấp mọi thứ chúng tôi vẫn tiến về phía trước,
có lẽ – như không chỉ một vài người tin – đã đến lúc
đưa vào một Nhà cải cách Chính trị.

Nhưng vấn đề là đây, trắc trở là thế này:
họ búa xua cả lên
về mọi thứ, các Nhà cải cách ấy.
(Thật nhẹ nhõm làm sao
nếu không ai cần đến họ). Họ thăm dò khắp nơi,
cật vấn từng chi tiết nhỏ nhất,
và lập tức nghĩ ra những thay đổi căn cơ
đòi hỏi phải thực hiện ngay lập tức.

Còn nữa, họ thích sự hy sinh:
Phải loại bỏ tài sản đó ngay;
sở hữu nó là nguy hiểm:
chính những tài sản như thế đang hủy hoại các thuộc địa.
Phải loại bỏ khoản thu nhập đó ngay,
cả khoản kia gắn liền với nó,
và khoản thứ ba này, như một lẽ tự nhiên:
chúng quan trọng, nhưng biết làm gì?
trách nhiệm chúng tạo ra cho các anh thật tai hại.

Và khi họ tiếp tục cuộc tra xét của họ,
họ tìm ra vô số thứ vô dụng để thủ tiêu –
những thứ, tuy nhiên, rất khó loại bỏ.

Và khi tất cả xong xuôi, họ hoàn thành công việc,
mọi chi tiết giờ đã được chẩn đoán và cắt bỏ,
và họ bỏ đi, mang theo khoản tiền lương xứng đáng –
nếu còn lại gì thì đó sẽ là một phép lạ
sau sự đắc lực chính xác đến thế.

Có lẽ vẫn chưa phải lúc.
Đừng vội vàng: vội vàng là một điều nguy hiểm.
Các biện pháp không đúng thời mang lại sự ăn năn.
Chắc chắn, và quả thật không may, nhiều điều ở Thuộc địa là phi lý.
Nhưng có gì của con người mà không có lỗi lầm?
Và rốt cuộc, các anh thấy đấy, chúng tôi vẫn tiến về phía trước.

1928

C. P. Cavafy, “In a Large Greek Colony, 200 B.C.,” C. P. Cavafy: Collected Poems – Revised Edition, trans. Edmund Keeley and Philip Sherrard (Princeton University Press, 1992).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.