“Persephone kẻ lang thang” – Louise Glück

Louise Glück (1943–2023) là nhà thơ người Mỹ. Bà được trao giải Pulitzer cho thơ năm 1993, giải Sách Quốc gia Mỹ cho thơ năm 2014, và giải Nobel văn chương năm 2020.

Persephone kẻ lang thang

Trong phiên bản thứ hai, Persephone
chết. Nàng chết, mẹ nàng đau đớn –
các vấn đề về dục tính không cần
phải làm phiền đến chúng ta ở đây.

Một cách cưỡng bức, trong đau buồn, Demeter
đi quanh trái đất. Chúng ta không mong biết
Persephone đang làm gì.
Nàng đã chết, người chết là những bí ẩn.

Chúng ta có ở đây
một người mẹ và một mật mã: điều này
là chính xác với kinh nghiệm
của người mẹ khi

bà nhìn mặt đứa trẻ sơ sinh. Bà nghĩ:
Mẹ nhớ hồi mày chưa tồn tại. Đứa trẻ
bối rối; sau này, ý kiến ​​của đứa trẻ là
mình đã luôn tồn tại, giống như

mẹ nó đã luôn tồn tại
trong hình dạng hiện tại. Mẹ nó
giống như một nhân vật ở một trạm xe buýt,
một khán giả chờ xe buýt đến. Trước đó,
bà là xe buýt, một ngôi nhà
tạm thời hoặc sự tiện lợi. Persephone, được che chở,
nhìn ra ngoài cửa sổ xe ngựa.

Nàng thấy gì? Một buổi sáng
đầu mùa xuân, tháng Tư. Bây giờ

toàn bộ cuộc sống của nàng đang bắt đầu – không may,
đó sẽ là
một cuộc sống ngắn. Thực sự, nàng sẽ chỉ

biết hai người lớn: cái chết và mẹ nàng.
Nhưng hai
là gấp đôi những gì mẹ nàng có:
mẹ nàng có

một đứa con, một cô con gái.
Là một vị thần, bà đã có thể có
một ngàn đứa con.

Chúng ta bắt đầu thấy ở đây
cái bạo lực sâu sắc của trái đất

sự thù địch của nó cho thấy
nó không muốn
tiếp tục làm một nguồn sống.

Và tại sao giả thuyết này
chưa bao giờ được bàn? Bởi vì
nó không có trong câu chuyện; nó chỉ
tạo ra câu chuyện.

Trong đau buồn, sau khi con gái chết,
người mẹ lang thang trên trái đất.
Bà chuẩn bị hồ sơ;
như một chính trị gia
bà nhớ mọi thứ và thừa nhận
không gì.

Chẳng hạn, sự ra đời của con gái bà
là không chịu đựng được, vẻ đẹp của nó
là không chịu đựng được: bà nhớ điều này.
Bà nhớ sự ngây thơ,
sự dịu dàng của Persephone –

Bà định làm gì, tìm con gái mình?
Bà đang đưa ra
một lời cảnh báo mà thông điệp ngầm là:
mày đang làm gì bên ngoài cơ thể mẹ?

Bạn tự hỏi:
tại sao cơ thể của người mẹ lại an toàn?

Câu trả lời là
đây là câu hỏi sai, vì

cơ thể của người con gái
không tồn tại, ngoại trừ
như một nhánh của cơ thể người mẹ
mà nó cần
được gắn lại bằng mọi giá.

Khi một vị thần đau buồn, nó có nghĩa là
hủy diệt những người khác (như trong chiến tranh)
trong khi cùng lúc đó thỉnh cầu
đảo ngược các thỏa thuận (cũng như trong chiến tranh):

nếu Zeus đưa nàng trở lại,
mùa đông sẽ kết thúc.

Mùa đông sẽ kết thúc, mùa xuân sẽ trở lại.
Những cơn gió nhỏ rầy rà
mà tôi rất yêu, những bông hoa vàng ngốc nghếch –

Mùa xuân sẽ trở lại, một giấc mơ
dựa trên một sự giả dối:
rằng người chết sẽ trở lại.
Persephone
đã quen với cái chết. Bây giờ lần này đến lần khác
mẹ nàng lại lôi nàng ra ngoài –

bạn phải tự hỏi:
những bông hoa có thật không? Nếu

Persephone “trở về” thì sẽ có
một trong hai lý do:

hoặc là nàng không chết hoặc
nàng đang bị dùng
để hỗ trợ cho một chuyện hư cấu –

tôi nghĩ tôi có thể nhớ
mình đã chết. Nhiều lần, vào mùa đông,
tôi đã đến gần Zeus. Hãy nói tôi biết, tôi hỏi ngài ta,
làm sao tôi có thể chịu được trái đất?

Và ngài sẽ nói,
một thời gian ngắn thôi ngươi sẽ lại ở đây.
Và thời gian ở giữa

ngươi sẽ quên mọi thứ:
những cánh đồng băng giá kia sẽ là
những đồng cỏ của Elysium.

Louise Glück, “Persephone the Wanderer,” Averno (Farrar, Straus and Giroux, 2006).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.