“Cú pháp” – Gottfried Benn

Gottfried Benn (1886–1956) là nhà thơ người Đức.

Cú pháp

Ai ai cũng có bầu trời, tình yêu và nấm mồ,
ta không muốn bận tâm đến những cái đó nữa,
nó đã được bàn luận và giải quyết xong xuôi trong giới văn hóa.
Tuy nhiên cái mới là vấn đề cú pháp
và nó rất ư là cấp bách:
tại sao chúng ta lại diễn đạt điều gì?

Tại sao gieo vần, hay vẽ một cô gái
trực diện, hoặc như ảnh phản chiếu qua gương
hay phết lên một gang giấy thủ công
vô số cây cối, các ngọn cây, các bức tường,
cái sau này như những con sâu bướm béo đầu rùa
kéo dài xuống dưới một cách kỳ dị
theo một trật tự cố định?

Không thể trả lời, đến ngợp!
Chẳng phải viễn cảnh có một khoản thù lao,
nhiều người chết đói chờ. Không,
nó là một động lực trong bàn tay,
điều khiển từ xa, một trạng thái não bộ,
biết đâu một vị cứu tinh muộn hay một con thú tôtem,
một sự cương cứng kéo dài của hình thức với cái giá là nội dung,
nó sẽ qua đi,
nhưng ngày nay cú pháp
là cái chủ đạo.

“Một ít người, hiểu chút gì về nó” – (Goethe) –
về cái gì?
Tôi cho là: về cú pháp.

Gottfried Benn, “Satzbau,” Distillationen (1953).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.