“Via delle Ombre” – Louise Glück

Louise Glück (1943–2023) là nhà thơ người Mỹ. Bà được trao giải Pulitzer cho thơ năm 1993, giải Sách Quốc gia Mỹ cho thơ năm 2014, và giải Nobel văn chương năm 2020.

Via delle Ombre

Hầu hết mọi ngày, mặt trời đánh thức tôi dậy.
Ngay cả những ngày u ám, vẫn có rất nhiều ánh sáng vào buổi sáng –
các đường kẻ mỏng chỗ các tấm rèm không khít lại với nhau.
Trời sáng – tôi mở mắt.
Và mỗi buổi sáng tôi lại thấy nơi này bẩn thỉu thế nào, ảm đạm thế nào.
Vậy nên chẳng bao giờ tôi đi làm muộn – đây không phải nơi để quẩn quanh,
nhìn bụi bẩn chất đống khi mặt trời rọi sáng.

Ban ngày ở chỗ làm, tôi quên đi nó.
Tôi nghĩ về công việc: cho hạt cườm đủ màu vào các lọ nhựa.
Khi tôi về nhà lúc chạng vạng, căn phòng đã phủ bóng –
bóng của chiếc tủ com mốt phủ lên sàn nhà trống.
Nó bảo tôi bất cứ ai sống ở đây đều đã được định phận.

Khi tôi có tâm trạng như thế,
tôi đến quán rượu, xem thể thao trên tivi.

Đôi khi tôi nói chuyện với chủ quán.
Ông nói tâm trạng chẳng có ý nghĩa gì cả –
bóng tối nghĩa là đêm đến, không phải ánh sáng ban ngày sẽ không bao giờ trở lại.
Ông bảo tôi xê cái tủ com mốt; tôi sẽ có những cái bóng khác, biết đâu
một chẩn đoán khác.

Nếu chỉ có chúng tôi, ông sẽ vặn nhỏ tivi xuống.
Các cầu thủ cứ xô vào nhau
nhưng chúng tôi chỉ nghe thấy có giọng nói của chính mình.

Nếu không có trận đấu nào, ông sẽ chọn một bộ phim.
Cũng vậy – tiếng tắt, nên chỉ có hình.
Hết phim, chúng tôi trao đổi, xem mình có xem cùng một câu chuyện không.
Đôi khi chúng tôi bỏ ra hàng giờ xem thứ rác ấy.

Khi tôi đi bộ về, đêm đã xuống. Bạn chẳng thể thấy được một lần các ngôi nhà tồi tàn thế nào.
Bộ phim ở trong đầu tôi: Tôi tự nhủ mình đang đi theo con đường của nhân vật chính.

Nhân vật chính mạo hiểm lên đường – đó là rạng đông.
Khi anh ta đi, máy quay thu thập hình ảnh của những thứ khác.
Khi anh ta quay lại, nó đã biết mọi thứ cần biết,
chỉ bằng cách quan sát căn phòng.

Bây giờ chẳng còn những cái bóng nữa.
Bên trong căn phòng tối đen; không khí đêm mát rượi.
Vào mùa hè bạn có thể ngửi thấy mùi hoa cam.
Nếu có gió, một cây là đủ – bạn không cần cả một vườn.

Tôi làm cái nhân vật chính làm.
Anh ta mở cửa sổ. Anh ta có cuộc đoàn tụ của mình với đất.

Louise Glück, “Via delle Ombre,” A Village Life (Farrar, Straus and Giroux, 2009).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.