“Gửi bà ngoại” – Marina Tsvetaeva

Marina Tsvetaeva sinh năm 1892 ở Moskva, con gái của một giáo sư nghệ thuật và một nghệ sĩ piano. Bà xuất bản tập thơ đầu năm 1910 và kết hôn với nhà thơ Sergei Efron năm 1912. Năm 1917 Efron gia nhập lực lượng Bạch vệ và trong khoảng thời gian hai người bị chia cắt trong cuộc nội chiến Nga, Tsvetaeva đã có những mối tình ngắn ngủi với Osip Mandelstam và Sofia Parnok. Năm 1922 bà đoàn tụ với Efron ở Berlin, rồi chuyển tới Praha và định cư ở Paris năm 1925 cho đến khi trở về Moskva năm 1939. Năm 1941 Tsvetaeva tự sát; Sergei Efron bị hành hình.

Gửi bà ngoại

Cái mặt trái xoan thuôn dài, rắn rỏi,
Cái ống kèn loe của chiếc váy đen…
Bà ngoại trẻ măng! – Ai đã hôn
Đôi môi bà kiêu hãnh?

Đôi tay trong các sảnh cung điện
Đã từng chơi các điệu van Sô-panh…
Ở hai bên khuôn mặt lạnh băng –
Những lọn tóc hình xoắn ốc!

Ánh mắt tối tăm, nhìn thẳng, nghiêm khắc,
Ánh mắt phòng thủ sẵn sàng.
Các cô gái trẻ như thế không trông.
Bà ngoại trẻ măng, bà là ai thế?

Bà đã mang bao nhiêu điều có thể
Và những điều bất khả – bao nhiêu? –
Vào vực thẳm không đáy của đất kia,
Một cô gái Ba Lan hai mươi tuổi!

Ngày ngây thơ và hiền hòa gió thổi.
Những vì sao tăm tối mờ dần.
– Bà ngoại ơi! – Cuộc nổi loạn tàn nhẫn
Chẳng từ bà mà dậy? – trong tim…

4 tháng 9, 1914

Marina Tsvetaeva, “Бабушке” (1914).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.