“Một bức tượng bán thân của Janus nói” – Jorge Luis Borges

Jorge Luis Borges (1899–1986) là một nhà văn và nhà thơ người Argentina, một nhân vật chủ chốt trong nền văn chương tiếng Tây Ban Nha với những tác phẩm đã trở thành điển phạm của châu Mỹ Latin trong thế kỷ XX. Sách của ông bắt đầu được dịch và xuất bản rộng rãi ở Mỹ và châu Âu sau khi ông được trao giải Prix International cùng Samuel Beckett năm 1961. Danh tiếng quốc tế của ông cũng được củng cố bởi các giải de Cervantes năm 1969 và giải Jerusalem năm 1971, bên cạnh sự bùng nổ của các nhà văn Mỹ Latin thuộc thế hệ sau trong những năm 1960 và 1970.

Một bức tượng bán thân của Janus nói

Không ai sẽ mở hay đóng bất kỳ cánh cửa nào
mà không tưởng nhớ đến Kẻ Hai mặt,
người bảo trợ chúng. Ta bao trọn chân trời
của những biển bất định và những đất nhất định.
Hai khuôn mặt của ta nhìn thấy quá khứ
và tương lai. Ta nhìn chúng và giống nhau
là những thanh kiếm, những bất hòa và cái ác
mà Ai đó có thể xóa và đã không xóa
hay sẽ xóa. Ta mất cả hai tay
và ta là đá bất động. Ta không thể xác định
liệu ta nhìn một xung đột tương lai
hay của những ngày hôm qua mà hôm nay đã xa.
Ta nhìn đống đổ nát của mình: cái cột cụt
và những khuôn mặt không bao giờ thấy nhau.

Jorge Luis Borges, “Habla un busto de Jano,” El oro de los tigres (Emecé Editores, 1972).

Copyright © 1972 by Jorge Luis Borges | Nguyễn Huy Hoàng dịch.