“Giấc mơ – nỗi sợ (1918)” – Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Giấc mơ – nỗi sợ (1918)

Orsha là một nhà ga tồi. Ở Orsha tàu có thể dừng đến vài ngày.
Bởi vậy có lẽ chính ở Orsha tôi, một đứa trẻ sáu tuổi, đã lạc
Và đoàn tàu hồi hương sắp sửa rời đi, bỏ lại tôi
Mãi mãi. Như thể tôi chợt hiểu ra mình đã có thể là một người khác,
Một nhà thơ của một ngôn ngữ khác, có một số phận khác.
Như thể tôi đã đoán được kết cục mình ở bên bờ Kolyma
Nơi đáy biển trắng xóa những hộp sọ người.
Và rồi một nỗi khiếp đảm vô cùng đã đến thăm tôi,
Mang định mệnh là mẹ của mọi nỗi sợ trong tôi.

Một sự run rẩy của cái nhỏ trước cái lớn. Trước Đế quốc.
Thứ không ngừng tiến về đằng Tây với cung tên, dây thừng, tiểu liên,
Cưỡi trên một cỗ troika, quất lưng người lái ngựa,
Hoặc trên xe jeep, đội papakha, với một danh sách các xứ sở đã chinh phục.
Và tôi cứ thế chạy, một trăm năm, ba trăm năm,
Trên mặt băng, bơi qua, ngày và đêm, xa nhất có thể.
Bỏ lại bên sông bộ giáp thủng và cái hòm đựng những ban thưởng của nhà vua.
Bên kia sông Dnieper, rồi Neman, rồi sông Bug và dòng Vít-xoa.

Cuối cùng tôi đến một thành phố những nhà cao và phố dài
Và nỗi sợ hà hiếp tôi, bởi vì tôi chỉ là một kẻ quê mùa
Làm như hiểu những gì họ bàn thảo một cách thật thông thái
Và cố gắng giấu khỏi họ sự xấu hổ, sự thất bại của mình.

Ai sẽ cho tôi ăn ở đây khi tôi bước đi dưới bình minh u ám
Với một đồng xu nhỏ trong túi, đủ một cốc cà phê, không hơn?
Một kẻ tị nạn từ những đất nước tưởng tượng, ai sẽ cần tôi ở đây?

Những bức tường đá, những bức tường thờ ơ, những bức tường cay đắng.
Theo trật tự của lý lẽ của họ, không phải lý lẽ của tôi.
Chấp nhận đi. Đừng đá nữa. Mi sẽ không chạy được nữa đâu.

Berkeley, 1985

Czesław Miłosz, “Fear-Dream (1918),” The Collected Poems, 1931-1987, trans. author and Robert Hass (Ecco Press, 1988).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.