“Salamis ở Cyprus” – Giorgos Seferis

Giorgos Seferis (1900–1971) là nhà thơ người Hy Lạp. Ông được trao giải Nobel văn chương năm 1963.

Salamis ở Cyprus

                                     … và Salamis, mà thành phố mẹ
                                           bây giờ là nguồn cơn
                                           nỗi khốn khổ của chúng ta.

                                                               —Aeschylus, Người Ba Tư

Đôi lúc nắng trưa, đôi lúc những nắm mưa nhẹ
và bãi biển vương đầy mảnh vỡ của những chiếc bình cổ.
Những cây cột không đáng kể; chỉ nhà thờ Thánh Epiphanius
là tiết lộ – tối tăm, chìm xuống – sức mạnh của Đế chế vàng.

Những thân thể trẻ trung, yêu và được yêu, đã đi qua đây;
những bầu ngực phập phồng, những vỏ sò hồng, chân
lướt mặt nước mà không hề sợ hãi,
những cánh tay dang ra đón sự giao kết của ham muốn.
Chúa trên nhiều vùng nước,
trên con đường này.

Rồi tôi nghe thấy những bước chân trên đá.
Tôi không thấy khuôn mặt nào; khi tôi quay lại chúng đã biến mất.
Nhưng giọng nói, nặng như bước chân của những con bò,
vẫn còn trong mạch máu của bầu trời, trong cái lăn của biển
trên những hòn sỏi, tới rồi lại lùi:

“Mặt đất không có tay cầm
để họ có thể vác nó và mang nó đi,
và họ cũng không thể, bất kể khát đến đâu,
làm ngọt biển bằng nửa bầu nước.
Và những thân thể ấy,
được nặn từ một thứ đất sét mà họ không biết,
có những tâm hồn.
Họ gom những dụng cụ hòng thay đổi chúng;
họ sẽ không thành công: chỉ có thể tháo kết chúng
nếu tâm hồn có thể bị tháo kết.
Lúa mì không mất nhiều thời gian để chín,
không mất nhiều thời gian
để thứ men của cái đắng trỗi dậy,
không mất nhiều thời gian
để cái ác ngóc đầu dậy,
và đầu óc bệnh hoạn cạn rỗng
không mất nhiều thời gian
để lấp đầy bằng sự điên rồ:
có một hòn đảo…”

Những người bạn từ cuộc chiến trước,
trên bãi biển hoang vắng, đầy mây
tôi nghĩ về các anh khi ngày dần trôi –
những kẻ đã ngã xuống khi chiến đấu và ngã xuống nhiều năm sau chiến trận,
những kẻ đã thấy bình minh qua màn sương của cái chết
hay, trong sự cô đơn hoang dã dưới những vì sao,
đã cảm thấy trên mình đôi mắt lớn, tối tăm
của sự hủy diệt hoàn toàn;
và một lần nữa những người đã cầu nguyện
khi thép rực lửa cưa đứt những con tàu:
“Lạy Chúa, xin hãy giúp chúng con ghi nhớ
những nguyên nhân gây ra cuộc giết này:
lòng tham, sự lừa dối, ích kỷ,
sự khô héo của tình yêu;
Lạy Chúa, xin giúp chúng con nhổ bỏ những điều này…”

– Giờ, trên bãi biển đầy sỏi này, quên đi thì hơn;
nói chuyện chẳng ích gì;
ai có thể thay đổi thái độ của những kẻ nắm quyền?
Ai có thể làm cho mình được lắng nghe?
Mỗi người mơ riêng mà không nghe thấy ác mộng của kẻ khác.

– Phải. Nhưng người đưa tin đi nhanh
và bất luận hành trình dài đến đâu, hắn sẽ mang
đến những kẻ đã tìm cách kìm kẹp eo biển Hellespont
những tin tức khủng khiếp từ Salamis.

Tiếng của Chúa bên trên những mặt nước.
Có một hòn đảo.

Salamis, Cyprus, tháng 11, 1953

George Seferis, “Salamis in Cyprus,” George Seferis: Collected Poems – Revised Edition, trans. Edmund Keeley and Philip Sherrard (Princeton University Press, 1995).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.