“Casa Galvani” – Primo Levi

Primo Levi sinh năm 1919 ở Turin, Ý. Là một nhà hóa học, ông bị bắt trong Thế chiến thứ II do tham gia phong trào kháng chiến chống Phát xít và bị đưa đến Auschwitz năm 1944. Trải nghiệm trong trại tử thần và những chuyến đi đến Đông Âu sau này là chủ đề của những cuốn hồi ký, tiểu thuyết, truyện ngắn, tiểu luận và thơ của ông. Ông qua đời ở Turin năm 1987.

Casa Galvani

Ông chủ của tôi khoái ếch:
Hằng đêm ông sai tôi xuống sông Rino,
Nhưng lại không đưa cho Gegia rán.
Thay vì đi chăm sóc bệnh nhân,
Ông treo chúng lên thành ban công,
Ông lột da, hành hạ chúng bằng đinh,
Bỏ cả ngày xem chúng nhảy múa
Và viết những lá thư bằng tiếng Latin:
Ai mà biết ông hy vọng gì ở chúng!
Nên đêm nào tôi cũng phải đi quanh
Xách đèn, tấm lưới cùng chiếc rọ.
Phải nói, đấy không phải chuyện lạ.
Cả ông kia, ông chủ xứ Scandiano,
Phải, chính ông, viện phụ Spallanzani:
Ông cũng sai tôi đi bắt ếch,
Nhưng thay vì treo chúng lên lan can,
Ông bỏ con cái và con đực ở với nhau,
Và con đực thì ông cho đeo quần xì
Để chúng không thể phệt được nữa:
Rồi ông tự nhận là một Cơ Đốc nhân!
Các tôn ông hầu hết đều khùng.

3 tháng 5, 1984

Primo Levi, “Casa Galvani,” trans. Jonathan Galassi in Ann Goldstein ed., The Complete Works of Primo Levi, vol. 3 (Liveright, 2015).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.