“Tôi sẽ nói với em, dốc bằng sạch” – Osip Mandelstam

Osip Mandelstam sinh năm 1891 trong một gia đình Do Thái ở Warsaw. Năm 1911 ông cùng các nhà thơ Nikolai Gumilev và Sergey Gorodetsky lập nên trường phái thơ Acme và xuất bản tập thơ đầu năm 1913. Năm 1922 ông kết hôn với Nadezhda Khazina và chuyển đến Moskva, nơi ông kiếm sống bằng công việc phê bình và dịch thuật. Năm 1933 ông viết một bài thơ giễu nhại Stalin, dẫn đến việc bị bắt giữ và kết án đi đày trong năm sau đó. Trong làn sóng Đại thanh trừng 1936–1938, ông bị bắt lần thứ hai và bị kết án năm năm tù vì “các hoạt động phản cách mạng.” Ông qua đời ở trại trung chuyển Vtoraya Rechka gần Vladivostok vào tháng 12 năm 1938.

Tôi sẽ nói với em, dốc bằng sạch

Ma voix aigre et fausse…
—P. Verlain

Tôi sẽ nói với em, dốc bằng sạch
Sự thẳng thắn:
Tất cả chỉ là chuyện vô nghĩa – rượu sherry –
Em, thiên thần.

Nơi cái đẹp, nó cho người Hy Lạp
Rừng rực sáng,
Nỗi hổ thẹn lại há hốc nhìn tôi
Qua các lỗ đen.

Người Hy Lạp đã nẫng Helen
Qua những sóng.
Còn cho tôi – bọt biển mặn chát
Trên đôi môi.

Trên đôi môi tôi sẽ bôi nhoe nhoét
Sự trống rỗng,
Sẽ cho tôi một dấu tay xua đuổi
Sự bần cùng.

Thật thế ư, thế hả, nốc hay nhấm –
Chẳng quan trọng;
Thiên thần Mary, cocktail em hãy uống,
Nốc cạn vang.

Tôi sẽ nói với em, dốc bằng sạch
Sự thẳng thắn:
Tất cả chỉ là chuyện vô nghĩa – rượu sherry –
Em, thiên thần.

2 tháng 3, 1931

Osip Mandelstam, “Я скажу тебе с последней” (1931).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.