Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Người Nga đã thua như thế nào


russia-march

Cha tôi tình nguyện đi lính năm ông 18. Ông là thủy thủ tàu ngầm ở Biển Baltic.

Khi tôi còn nhỏ, chúng tôi sống trong một tầng hầm ở Arbat, trung tâm Moskva. Treo trên bức tường phía trên giường tôi là một bức ảnh chụp chiếc tàu ngầm lớp Shchuka của ông. Tôi tự hào vì cha tôi có một chiếc tàu ngầm đến nỗi tôi luôn chép bức ảnh đó vào cuốn vở học sinh của mình.

Vào ngày mùng 9 tháng 5 hàng năm – đánh dấu cái ngày mà tin tức về sự đầu hàng của Đức năm 1945 lan tới Moskva – cha tôi sẽ đến trước tủ quần áo và lấy bộ đồng phục thủy thủ của ông ra, vốn thường phải sửa lại vì vòng bụng của ông ngày một to, và gắn những tấm huân chương của ông lên đó. Được tự hào về cha mình là một điều hệ trọng: Một cuộc chiến từng xảy ra và cha tôi đã chiến thắng!

Khi tôi lớn lên, tôi nhận ra rằng trong hai năm 1944 và 1945, cha tôi đã đánh chìm tàu đang vận chuyển dân thường và binh lính Đức từ Riga, ở Latvia, và Tallinn, ở Estonia. Hàng trăm, nếu không nói là hàng ngàn, người đã bỏ mạng trên biển Baltic – để cha tôi nhận được những tấm huân chương. Đã rất lâu trôi qua kể từ khi tôi còn tự hào về cha, nhưng tôi không phán xét ông. Đó là chiến tranh.

Cha tôi đã chiến đấu chống tội ác phát xít, nhưng rồi lại bị một tội ác khác lợi dụng. Ông cùng hàng triệu binh lính, thủy thủ và phi công, những nô lệ Xô viết thực thụ, đã mang đến thế giới một vòng nô lệ khác mà không phải là tự do. Mọi người đã hi sinh mọi thứ vì chiến thắng, nhưng những thành quả của chiến thắng lại là tự do ít hơn và nghèo đói nhiều hơn.

Cha tôi mới lên 6 khi ông nội tôi bị bắt. Một người con muốn tự hào về cha mình, nhưng người cha đó lại bị gọi là kẻ thù của nhân dân. Ông nội tôi bỏ mình trong ngục tù khổ sai.

Khi cuộc chiến bắt đầu, những người dân cùng khổ nghe tiếng gọi từ loa phát thanh, “Hỡi các anh chị em!” Sự hèn hạ của những nhà cầm quyền nước Nga nằm trong cách mà họ lợi dụng tình cảm sâu đậm của con người: tình yêu quê hương và sự sẵn sàng hi sinh mọi thứ vì nó.

Và thế là cha tôi lên đường để bảo vệ quê hương mình. Ông vẫn còn là một cậu bé khi ông ra tới biển, trong sự khủng bố liên tục của nỗi sợ bị nhấn chìm trong chiếc quan tài thép đó. Ông hóa ra lại bảo vệ chính cái chế độ đã giết cha mình.

Chiến thắng đó không mang lại cho những người nô lệ gì ngoài cảm giác hùng vĩ về đế chế của những chủ nô của họ. Chiến thắng vĩ đại chỉ củng cố thêm vòng nô lệ vĩ đại của họ.

Sau chiến tranh, cha tôi say xỉn. Mọi đồng đội thủy thủ của ông cũng say. Họ còn làm được gì khác?

Trong thời Gorbachev, chúng tôi có những ngày đói khổ, và cha tôi, vì là cựu chiến binh, có được một suất ăn bao gồm các mặt hàng từ Đức. Đối với ông, điều đó là một sự sỉ nhục. Ông say xỉn và hét lớn: “Nhưng chúng ta đã thắng!” Rồi ông lặng người và bắt đầu khóc.

“Trả lời tôi đi,” ông cứ tự hỏi mình, “chúng ta đã thắng hay thua vậy?”

Trong những năm cuối đời, ông hủy hoại mình bằng những giọt vodka. Ông là người cuối cùng còn lại: Mọi đồng đội của ông đều đã xuống mồ trong men rượu từ rất lâu trước đó. Ông được hỏa táng trong bộ quân phục thủy thủ. Có lẽ ông rất muốn được gặp những người bạn thời chiến của ông.

Câu hỏi lớn của người Nga là: Nếu tổ quốc là một con quái vật, thì nó đáng được yêu thương hay thù ghét? Ở đây mọi thứ đã đi cùng nhau, không thể tách rời. Từ lâu, một nhà thơ Nga đã viết như này: “Một trái tim đã mệt mỏi vì thù hận thì không thể biết cách thương yêu.”

Dĩ nhiên, tôi mong đất nước mình chiến thắng. Nhưng điều gì tạo nên chiến thắng cho đất nước tôi? Mỗi một chiến thắng của Hitler là một thất bại của người Đức. Và thất bại cuối cùng của Đức Quốc xã là chiến thắng cho chính người dân nước Đức, những người đã chứng minh rằng một đất nước có thể đứng lên và sống như một con người mà không cần cơn mê sảng của chiến tranh trong đầu họ như thế nào.

Nhưng ngày nay, Ngày Chiến thắng lại chẳng có liên quan gì với chiến thắng của người dân hay chiến thắng của cha tôi. Nó không phải là ngày của hòa bình và tưởng nhớ những nạn nhân. Nó là ngày của những thanh kiếm loảng xoảng, ngày của những chiếc quan tài kẽm, ngày của sự xâm lược, ngày của đạo đức giả và đê tiện hết sức.

Cho những người Nga, một lần nữa, được kêu gọi chiến đấu cho một cuộc chiến chống phát xít. Cơn kích động yêu nước trên sóng truyền hình là vũ khí thần kỳ của chế độ. Nhờ “chiếc hộp âm binh,” người dân đã được tiêm nhiễm lý tưởng thế giới: Phương Tây muốn hủy diệt nước Nga, vì thế chúng ta, như cha ông chúng ta, bị buộc phải tiến hành một cuộc chiến tranh thần thánh để chống chủ nghĩa phát xít và chúng ta phải sẵn sang hi sinh mọi thứ để chiến thắng.

Một lần nữa, các nhà lãnh đạo đang viết lại lịch sử và chỉ để lại trong đó những chiến thắng quân sự và vinh quang chiến tranh. Họ đã viết thêm một chương trong sách giáo khoa về sự trở lại vinh quang của Crimea. Những dòng chảy của cơn cuồng loạn tuôn ra từ màn hình: “Nước Nga vĩ đại,” “Bảo vệ ngôn ngữ nước Nga,” “Tập hợp trong thế giới người Nga,” và “Chúng ta sẽ cứu thế giới khỏi chủ nghĩa phát xít.” Bất cứ ai phản đối đều là “kẻ phản bội tổ quốc.”

Trong năm thứ 16 kể từ khi cầm quyền, Tổng thống Vladimir V. Putin đã đạt được mọi thứ mà một kẻ độc tài có thể phấn đấu. Người dân yêu ông; kẻ thù kinh sợ. Ông không dựng nên một chế độ dựa trên những đoạn hiến pháp lung lay, mà dựa trên thứ luật pháp không thể lay chuyển của lòng trung thành cá nhân mà những chư hầu dành cho chủ quyền của ông, từ đáy tới đỉnh của kim tự tháp quyền lực.

Cha tôi là người Nga; mẹ tôi là người Ukraina. Nhưng chế độ của Putin đã kéo hai dân tộc chúng tôi chống lại nhau. Đôi lúc tôi nghĩ thật tốt là cha mẹ tôi đã không còn sống để phải nhìn người Nga và người Ukraina đang sát hại nhau thế nào.

Không thể thở trong một đất nước mà bầu không khí đang tràn ngập hận thù. Trong lịch sử, theo sau nhiều sự thù hận là những cuộc đổ máu. Điều gì đang chờ đợi đất nước tôi? Có phải là biến thành một phiên bản khổng lồ của vùng Donbass phía Đông Ukraina?

Một lần nữa, chế độ độc tài đang kêu gọi những đối tượng của nó để bảo vệ quê hương, khai thác một cách không thương tiếc công tác tuyên truyền chiến thắng trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Những nhà cầm quyền nước Nga đã đánh cắp dầu mỏ của nhân dân ta, đánh đắp những cuộc bầu cử của họ, đánh cắp đất nước họ. Và đánh cắp chiến thắng.

Cha à, chúng ta đã thua cuộc chiến. ♦

Mikhail Shishkin là tiểu thuyết gia người Nga, tác giả của tập truyện có nhan đề “Calligraphy Lesson.” Nguyễn Huy Hoàng dịch từ bản tiếng Anh, do Marian Schwartz dịch từ bản gốc tiếng Nga.

Advertisements

One comment on “Người Nga đã thua như thế nào

  1. Bà Tám
    May 10, 2015

    Có gì dễ lợi dụng tuổi trẻ hơn bằng chiêu bài yêu nước.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on May 9, 2015 by in Văn hóa & Xã hội.

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,643 other followers

%d bloggers like this: