Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Bài học của Nepal


children

Nguồn: Gordon Brown, “The Lesson of Nepal,” Project Syndicate, 06/05/2015.
Nguyễn Huy Hoàng dịch.

Một thảm họa diễn ra. Viện trợ song phương được hứa hẹn. Rồi trò chơi chờ đợi bắt đầu. Đó là mô hình mà tất cả đã quá phổ biến, và là mô hình mà đáng buồn là đang lặp lại ở Nepal. Hơn một tuần sau trận động đất và những cơn dư chấn giết chết hơn 7.000 người và tàn phá thủ đô Kathmandu, và bất chấp việc huy động một số lượng lớn viện trờ từ các tổ chức quốc tế, Bộ trưởng Tài chính nước này vẫn chưa nhận được bất cứ số tiền nào mà nước ngoài hứa hẹn.

Cứu trợ thiên tai cho giáo dục trong những hoàn cảnh như vậy hầu như luôn chảy quá chậm, do không có trung tâm lưu trữ quỹ có sẵn để phân phối khi khủng hoảng nổ ra. Và đối với trẻ em Nepal, hậu quả là sự tàn phá nhân đôi. Hơn 1,7 triệu trẻ em cần viện trợ lập tức, theo UNICEF Australia. Hơn 16.000 trường học đã bị thiệt hại, trong đó có 5.000 trường bị phá hủy hoàn toàn. Trong 500 trường học ở huyện Gorkha chịu tàn phá nặng nề, 450 trường học đã bị san bằng hoặc hiện giờ vô chủ.

Liên Hợp Quốc đang làm những gì có thể. Theo điều phối viên thường trú của Liên Hợp Quốc, không vận và cung ứng vật tư được thực hiện nhanh chóng – chẳng hạn như gói “School in a Box” nổi tiếng, một bộ giáo dục được đóng gói sẵn phù hợp cho việc giảng dạy đến 40 trẻ em, Early Childhood Development Kit, và Recreation Kits – cho những trẻ em phải sơ tán. Trong khi đó, điều tốt nhất người ta có thể hi vọng cho trẻ em Nepal là lều và nơi tạm trú có thể được đưa tới để dựng lên những không gian thân thiện với trẻ em (Child-Friendly Spaces).

Cả hệ thống giáo dục của Nepal đang bị đe dọa. Những trường học còn nguyên vẹn đang là nơi trú ẩn cho những người vô gia cư, và những chiếc xe buýt trường học đang được trưng dụng để sơ tán người dân tra khỏi Kathmandu. Khi số người chết ngày một gia tăng và những nỗi kinh hoàng dần bộc lộ, phần lớn các nỗ lực cứu trợ đang bị đình trệ, không thể tiếp tục nếu những khoản viện trợ được hứa hẹn chưa đến nơi – sẽ mất khoảng vài tuần đến vài tháng.

Thế giới phải chấm dứt tình trạng tê liệt này. Với những kho cứu trợ vốn có được mở rộng để giải quyết các nhu cầu trước mắt – trợ giúp y tế, chỗ ở, và thực phẩm – giáo dục đang bị lãng quên. Quả thật, chỉ một phần nhỏ ngân sách viện trợ nhân đạo, khoảng 1%, được phân bổ cho giáo dục. Trong khi đó, ngân sách phát triển dài hạn được thiết lập trong những năm trước đang thiếu sự linh hoạt để ứng phó với các thảm họa tự nhiên và nhân tạo.

Một quỹ nhân đạo cho giáo dục trong trường hợp khẩn cấp cần được thiết lập sớm, để khi thảm họa xảy ra, trẻ em dễ bị tổn thương không bị buộc phải chờ đợi trong đau khổ và bất an trong khi người lớn quanh quẩn với những bát ăn xin.

Khoản tiền như vậy có thể giúp khoảng 50% trẻ em trên thế giới đang phải nghỉ học – khoảng 28 triệu em – vì xung đột, nội chiến, hay những trường hợp khẩn cấp nhân đạo. Nó lẽ ra đã hữu ích khi dịch Ebola bùng nổ, khi những khoản quỹ mở rộng này có thể giúp mở cửa trường học nhanh chóng, chứ không phải là để 5 triệu trẻ em không thể tiếp tục theo đuổi sự nghiệp học hành. Nó cũng sẽ cung cấp cơ hội cho những học sinh ở Iraq và Palestine, nơi những trường học đã bị phá hủy mà chưa thể mở cửa trở lại, cũng như khoảng nửa triệu học sinh người Syria ở Lebanon, phải di tản do xung đột.

Trong trường hợp của Nepal và những khu vực dễ bị thiên tai khác, quỹ này có thể và nên được dùng để tăng cường kế hoạch cứu trợ khẩn cấp, cải thiện phản ứng phối hợp, và hỗ trợ các nỗ lực dài hạn để kết nối cứu trợ nhân đạo và phát triển, bao gồm các biện pháp phòng ngừa, như các trường học cải tiến. Những báo cáo ban đầu sau thảm họa gần đây cho thấy các trường hợp được cải tiến như một biện pháp phòng ngừa động đất (chi phí điển hình là 8.000 đô la Mỹ) đã thoát khỏi phần lớn thiệt hại.

Không ai yêu cầu các nhà tài trợ ưu tiên giáo dục hơn những phản ứng lập tức để cứu giúp mạng sống, hay khoản tài chính đó được rút từ những nỗ lực cứu trợ khẩn cấp khác. Điều quan trọng là nhận ra rằng, đối với trẻ em, cơ hội giáo dục là nền tảng cho mọi biện pháp can thiệp nhân đạo và phát triển. Trường học cung cấp nhiều hơn các kỹ năng mà trẻ em sẽ cần trong cuộc sống sau này; chúng cũng là phương tiện để phổ biến thông tin an toàn và y tế.

Những đứa trẻ tị nạn trung bình dành hơn mười năm sống lưu vong; việc giáo dục của chúng không thể bị trì hoãn cho đến khi chúng có thể trở về nhà. Giáo dục có thể không cung cấp hỗ trợ nhân đạo giống như chăm sóc y tế, thức ăn, hay nơi ở cung cấp, nhưng những nguy cơ mà những đứa trẻ không được đi học đang phải đối mặt trong những cơn khủng hoảng – bao gồm lao động, hôn nhân, buôn bán người, và tuyển mộ lính – có thể sẽ nghiệt ngã hệt như mọi loại đau khổ khác.

Ngày 7 tháng 7, chính phủ Na Uy sẽ triệu tập một hội nghị giáo dục ở Oslo. Các nhà lãnh đạo và hoạch định chính sách đến nhóm họp nên nắm lấy cơ hội này để hưởng ứng lời kêu gọi của các tổ chức – như Mạng lưới quốc tế về giáo dục trong trường hợp khẩn cấp, UNICEF, và UNHCR – để đảm bảo rằng không có đứa trẻ nào bị rơi vào khoảng trống giữa hỗ trợ nhân đạo và phát triển.

Trường học cung cấp cho học sinh những điều mà không chương trình viện trợ nhân đạo nào có thể: hi vọng được trở về thường thái và hi vọng cho một tương lai đáng để lên kế hoạch sau những mặt hàng mà phản ứng khẩn cấp mang lại. ♦

Gordon Brown là cựu Thủ tướng Anh.

Bản dịch © 2015 Nguyễn Huy Hoàng.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on May 14, 2015 by in Giáo dục and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,649 other followers

%d bloggers like this: