“Kẻ được yêu có biết bao đòi hỏi!” – Anna Akhmatova

Anna Akhmatova sinh năm 1889 ở Odessa. Năm 1910 bà kết hôn với nhà thơ Nikolai Gumilev và cùng chồng và các nhà thơ như Osip Mandelstam và Sergey Gorodetsky lập nên trường phái thơ Acme. Năm 1912 bà xuất bản tập thơ đầu và chỉ trong chín năm bà cho ra đời thêm bốn tập thơ khác. Năm 1918 bà ly hôn với Gumilev và kết hôn với Vladimir Shileyko cho đến khi ly dị năm 1926, trong khi Gumilev bị Cheka hành quyết năm 1921. Bà có thêm một mối tình nữa với Nikolai Punin, người qua đời trong Gulag năm 1953. Thơ của Akhmatova bị chính quyền cấm xuất bản cho đến năm 1940, rồi một lần nữa sau khi Thế chiến II kết thúc. Hai tuyển tập thơ của bà được xuất bản trở lại vào các năm 1958 và 1961, nhưng phải đến năm 1987 tác phẩm vĩ đại của bà về cuộc Đại thanh trừng, Requiem, mới được xuất bản ở Liên Xô. Thay vì chọn cuộc sống lưu vong như nhiều nhà thơ cùng thời, bà ở lại Leningrad cho đến khi qua đời năm 1966.

Kẻ được yêu có biết bao đòi hỏi!

Kẻ được yêu có biết bao đòi hỏi!
Kẻ đã bị ruồng bỏ thì không.
Em rất mừng dòng nước dưới mặt băng
Không màu ngày hôm nay đông cứng.

Và – Chúa giúp con! – em sẽ đứng
Trên lớp vỏ này, rực sáng, mong manh,
Còn anh, anh hãy giữ những lá thư em,
Để hậu thế chúng ta còn phán xét,

Để anh, rất khôn ngoan và can đảm,
Được nhìn thấu rõ ràng và phân minh.
Trong cuốn tiểu sử huy hoàng của anh
Làm sao có thể chừa khoảng trống?

Quá ngọt của trần gian thức uống,
Quá chặt những tấm lưới tình yêu,
Hãy để một ngày sau tên em
Trẻ con trong sách giáo khoa đọc thấy.

Và khi biết cái tin buồn thảm ấy,
Hãy để chúng khẽ mỉm cười tinh ranh…
Không cho em được tình yêu hay bình yên,
Thì hãy cho em vinh quang cay đắng.

Anna Akhmatova, “Сколько просьб у любимой всегда!” (1913).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.