Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Sau hôn nhân đồng giới là chế độ đa hôn?


John Roberts.jpg

Chief Justice John Roberts | Photo by Stephan Savoia/AP

Nguồn: William Baude, “Is Polygamy Next?,” The New York Times, 21/07/2015.

Biên dịch: Nguyễn Huy Hoàng

Giờ đây khi những hạt bụi đã lắng xuống sau phán quyết của Tối cao Pháp viện trong vụ Obergefell v. Hodges công nhận quyền kết hôn đồng giới, nhiều câu hỏi mới đang được đặt ra. Cụ thể là có phải phán quyết này dự cảm một quyền hiến định là đa hôn (kết hôn với nhiều người)? Nếu trong hôn nhân không có sức mạnh ma thuật nào trong giới tính đối lập thì liệu có sức mạnh ma thuật nào trong con số hai hay không?

Lời phản đối của chánh án John G. Roberts trong vụ Obergefell đã nêu lên chính câu hỏi này, với ý định cho thấy quyết định của đa số có thể trở nên cấp tiến như thế nào. Nhưng khó mà thảo luận thẳng thắn được vấn đề này trong khi hôn nhân đồng giới còn đang chờ được giải quyết, vì cả hai bên đều biết rằng đề cập tới cả đa hôn, một trường hợp ít phổ biến hơn, thì sẽ làm cản trở sự tiến bộ cho quyền của người đồng tính. (Những người phản đối hôn nhân đồng giới có lý do để nhấn mạnh mối liên quan giữa hôn nhân đồng giới và chế độ đa hôn, trong khi những người ủng hộ lại có lý do để dìm nó xuống.) Khi hôn nhân đồng giới đã chính thức được công nhận thì giờ đây chúng ta có thể đặt câu hỏi rằng liệu mối quan hệ đa phu/đa thê có phải là điều tiếp theo hay không.

Có một lập luận rất tốt ủng hộ cho điều này. Ý kiến đa số của Thẩm phán Anthony M. Kennedy trong vụ Obergefell không tập trung chủ yếu vào vấn đề thiên hướng tình dục. Thay vào đó, nó tập trung vào “quyền cơ bản được kết hôn”—một quyền mà theo ông là không thể bị giới hạn trong những định nghĩa lịch sử cứng nhắc hay phó mặc cho quá trình lập pháp. Đó là thứ quyền về tự chủ và viên mãn, về nuôi dạy con cái và trật tự xã hội. Theo những phương diện này, nhóm người trưởng thành có mối quan hệ tình cảm sâu sắc với nhiều người và mong muốn xây dựng gia đình và tham gia cộng đồng có đòi hỏi mạnh mẽ về quyền kết hôn.

Và trong khi ý kiến của Thẩm phán Kennedy không thảo luận rõ về khả năng này thì dễ thấy các thế hệ tương lai có thể hiểu lời nói của ông đã bao gồm chế độ đa hôn ra sao. Những phán quyết trước đây về hôn nhân, Thẩm phán Kennedy viết, “coi một mối quan hệ là bao gồm các đối tác khác giới,” nhưng giờ đây chúng ta đã hiểu giả định đó là sai lầm. Tương tự, trong khi quan điểm của Thẩm phán Kennedy liên tục giả định rằng hôn nhân là mối quan hệ bao gồm hai người thì không khó tưởng tượng ra cảnh một thẩm phán khác trong 20 hay 40 năm sẽ tuyên bố rằng giả định đó cũng mắc sai lầm tương tự. (Thậm chí có thể tưởng tượng rằng bản thân Thẩm phán Kennedy cũng đã dự đoán khả năng này.)

Tuy nhiên, nhiều người ủng hộ phán quyết hôn nhân đồng giới lại bác bỏ khả năng đa hôn với sự tự tin đáng ngạc nhiên. Viết trên tờ Slate sau phán quyết vụ Obergefell, Thẩm phán Richard A. Posner của Tòa phúc thẩm khu vực 7 (US Court of Appeals for the 7th Circuit) phản đối quyền kết hôn với nhiều người vì điều đó sẽ dẫn đến sự mất cân bằng giới tính nếu “năm người đàn ông giàu có nhất có tổng cộng 50 bà vợ.” Tương tự, người ủng hộ hôn nhân đồng giới Jonathan Rauch lập luận rằng chế độ đa hôn cho phép “những người đàn ông có địa vị cao tích trữ vợ” và mất ổn định xã hội.

Bình đẳng giới dĩ nhiên là một mối quan tâm nghiêm túc. Nhưng những lý lẽ nêu trên lại dựa trên giả định rằng chế độ đa hôn chủ yếu bao gồm các trường hợp một người đàn ông với nhiều phụ nữ (đa thê). Giả định này yếu. Các mối quan hệ với nhiều người cũng có thể (và một số đang tồn tại) bao gồm nhiều người ở cả hai giới tính, và không phải tất cả trong số họ đều là người dị tính hoàn toàn.

Quả thật, hầu hết các trường hợp đa hôn trước đây đều là đa thê. Nhưng bài học của trường hợp hôn nhân đồng giới là chúng ta không nên quá phụ thuộc vào những giả định lịch sử. Cách đây không lâu nhiều người còn mang những định kiến thiếu sót về các mối quan hệ đồng tính, khiến họ sai lầm mà cho rằng người đồng tính là không phù hợp để kết hôn. Chúng ta không nên mắc sai lầm tương tự bằng cách giả định rằng chúng ta biết chế độ đa hôn trong tương lai sẽ như thế nào.

Chắc chắn là có nhiều lập luận pháp lý vững chắc có khả năng chống lại chế độ đa hôn. Về mặt hành chính thì khó có thể sửa đổi một số luật hôn nhân, hiện đang được thiết kế để điều chỉnh các mối quan hệ hai người, để điều chỉnh một số lượng lớn vợ chồng. Và nếu có ai nghĩ rằng hạnh phúc của trẻ em có thể biện minh cho việc hạn chế quyền kết hôn thì cũng có thể chế độ đa hôn sẽ bộc lộ một số khó khăn. Mặt khác, có thể hóa ra chế độ đa hôn sẽ có lợi cho trẻ em vì có nhiều người lớn có thể chia sẽ những nhu cầu vật chất, tài chính, và tình cảm để săn sóc chúng. Nếu điều đó là đúng thì những khó khăn về mặt hành chính có vẻ chỉ là chuyện nhỏ.

Điểm quan trọng hơn là chúng ta nên nhớ rằng những sự phản đối được nhiều người ủng hộ ngày hôm nay đôi khi có thể trở nên tầm thường trong những thập niên sau này. Rất ít người từng ủng hộ cho quyền hiến định kết hôn đồng giới khi những nhà văn như Andrew Sullivan và Jonathan Rauch ủng hộ nó cách đây hai thập niên. (Trong khi Thẩm phán Posner thì không.) Trong khi chúng ta chứng kiến nhiều thí nghiệm hơn với những gia đình phi hạt nhân, quan điểm của chúng ta về chế độ đa hôn cũng có thể thay đổi theo. Như Thẩm phán Kennedy đã nói, “Bản chất của sự bất công là chúng ta có thể không bao giờ nhận ra nó trong thời đại của chúng ta.”

Vì vậy mà ý nghĩa thực sự của vấn đề đa hôn là một bài học về sự khiêm nhường. Chúng ta không nên cho rằng mọi thẩm phán của chúng ta đều có tất cả câu trả lời. Chúng ta cũng không nên cho rằng chúng ta có chúng. Thay vào đó, chúng ta nên nhận ra rằng một khi chúng ta đã từ bỏ những hạn chế cứng nhắc của lịch sử thì chúng ta cũng không thể biết chắc rằng tương lai sẽ đưa chúng ta đi tới đâu.

William Baude là phó giáo sư tại Trường Luật, Đại học Chicago.

Advertisements

One comment on “Sau hôn nhân đồng giới là chế độ đa hôn?

  1. Bà Tám
    July 23, 2015

    Sau chế độ đa hôn, người ta có thể đi đến bãi bỏ luật hôn nhân :)

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on July 22, 2015 by in Pháp lý, Văn hóa & Xã hội and tagged .

Archives

Categories

%d bloggers like this: