Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

“Một bài giảng” – Czesław Miłosz

czeslaw milosz

Czesław Miłosz in Kraków, 2002 | Photo by Judyta Papp

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Một bài giảng

Một sinh viên nào đó ở thành phố Paris
Đến từ các xứ sở gọi là Không đâu
Từng có một tấm vé đến dự một bài giảng
Của một nhà thơ nổi tiếng, ở Académie Française.

Các nữ công tước và nữ bá tước
Mặc những bộ váy thời trang quý phái
Đội những kiểu tóc tinh tế
Đang tôn vinh nhà thơ.
Họ, như mọi người đã biết,
Tổ chức cho ông những buổi tối ấy
Với sự tham dự của mọi nhân vật đặc biệt.

Paul Valéry trông giống hệt
Như những bức ảnh chụp ông:
Một bộ ria tỉa ngắn,
Một cậu bé mắt sáng, chăm chú
Tóc đã bạc
Và, như mọi khi, nhanh nhẹn.

Ông xếp các trang giấy lên bàn.
Bàn tay ông chính xác.
Ông đọc những chuỗi logic
Của các mệnh đề chính và mệnh đề phụ,
Thảo luận những đặc trưng cố định
Của kinh nghiệm thẩm mỹ
Khẳng định sức hấp dẫn
Vĩnh cửu của nghệ thuật.

Thính giả của ông, cậu sinh viên đó,
Đang bận rộn ở một nơi khác:
Tóc cậu dựng đứng lên,
Tai bắt được những tiếng thét của một cuộc săn lùng,
Cậu đang chạy qua những cánh đồng băng giá
Nơi đằng sau hàng rào kẽm gai sương muối,
Linh hồn khốn khổ của các bạn cậu
Và những kẻ thù vẫn còn ở lại.

Song cậu đã đủ thông minh
Để ngưỡng mộ nhà thơ
Vì sự chấp nhận lịch sự của ông
Trước những hoàn cảnh không dễ chịu:
Những quý bà đầy thiện chí,
Giới trưởng giả và sự ưng thuận của họ,
Cảnh giết thịt đồng loại và những cuộc chiến
Của thế kỷ của ông.

Vì diễn giả chỉ giả vờ
Như ở giữa bọn họ, với bọn họ.
Trên thực tế, ngồi trong xưởng sáng tác
Ông đang đếm các âm tiết trong thơ.
Một người hầu của kiến trúc,
Một người trồng pha lê,
Ông xa lánh những sự tình
Vô lý của người trần.
Và than ôi, than ôi, nó đã qua—

Sự vui mừng và khóc lóc,
Sự tin tưởng và tuyệt vọng,
Sự hạ nhục và khủng bố.
Gió phủ tuyết lên các biển báo,
Trái đất nuốt vào những tiếng thét,
Chẳng còn ai nhớ
Nó đã xảy ra như thế nào và khi nào.

Và chỉ còn thứ thơ
Mười âm tiết xa hoa và vàng son
Là ở lại và sẽ còn tồn tại
Vì lý lẽ hài hòa của riêng mình.
Và tôi, muộn, đang trở về
Cùng một mẩu cay đắng
Với nghĩa địa bên biển của ông,
Trong buổi trưa luôn luôn bắt đầu.

Czesław Miłosz, “A Lecture,” Facing The River, trans. author and Robert Hass (Ecco Press, 1995). This poem also appeared in The New Yorker (June 22, 1992 Issue).

Copyright © 1995 by Czesław Miłosz | Nguyễn Huy Hoàng dịch.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on April 19, 2020 by in Thơ and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

%d bloggers like this: