“Juan López và John Ward” – Jorge Luis Borges

Jorge Luis Borges (1899–1986) là nhà văn và nhà thơ người Argentina, một nhân vật chủ chốt trong nền văn chương tiếng Tây Ban Nha với những tác phẩm đã trở thành điển phạm của châu Mỹ Latin trong thế kỷ XX. Sách của ông bắt đầu được dịch và xuất bản rộng rãi ở Mỹ và châu Âu sau khi ông được trao giải Prix International cùng Samuel Beckett năm 1961. Danh tiếng quốc tế của ông cũng được củng cố bởi các giải de Cervantes năm 1969 và giải Jerusalem năm 1971, bên cạnh sự bùng nổ của các nhà văn Mỹ Latin thuộc thế hệ sau trong những năm 1960 và 1970.

Juan López và John Ward

Qua số phận đã đổ xuống họ một thời đại kỳ lạ.

Hành tinh bị chia nhỏ thành các quốc gia khác nhau, mỗi quốc gia lại được trang bị những lòng trung riêng, những ký ức được nâng niu, một quá khứ anh hùng không thể bác bỏ, những quyền lợi, những bất bình, một hệ thần thoại riêng biệt, các anh hùng dân tộc bằng đồng, những ngày kỷ niệm, những kẻ mị dân và những biểu tượng. Sự phân chia ấy, được các nhà vẽ bản đồ ưa chuộng, nâng đỡ cho chiến tranh.

López sinh ra ở thành phố bên dòng sông bất động; Ward, ở vùng ngoại ô thành phố nơi Cha Brown từng đi bộ. Anh đã học tiếng Tây Ban Nha để đọc Quijote.

Người kia thì bày tỏ tình yêu với Conrad, cái tình yêu được hé lộ ra với anh trong một lớp học trên phố Viamonte.

Họ có thể đã là bạn, thế nhưng họ chỉ gặp nhau một lần, mặt đối mặt, trên mấy hòn đảo đã trở nên quá nổi tiếng, và mỗi một người họ đều là Cain, mỗi người đều là Abel.

Họ được chôn cùng nhau. Tuyết và sự mục rữa biết họ.

Sự kiện tôi vừa kể xảy ra vào một thời gian mà chúng ta không thể hiểu được.

Jorge Luis Borges, “Juan López y John Ward,” Los conjurados (Alianza Editorial, 1985).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.