“Không, không phải trăng” – Osip Mandelstam

Osip Mandelstam sinh năm 1891 trong một gia đình Do Thái ở Warsaw. Năm 1911 ông cùng các nhà thơ Nikolai Gumilev và Sergey Gorodetsky lập nên trường phái thơ Acme và xuất bản tập thơ đầu năm 1913. Năm 1922 ông kết hôn với Nadezhda Khazina và chuyển đến Moskva, nơi ông kiếm sống bằng công việc phê bình và dịch thuật. Năm 1933 ông viết một bài thơ giễu nhại Stalin, dẫn đến việc bị bắt giữ và kết án đi đày trong năm sau đó. Trong làn sóng Đại thanh trừng 1936–1938, ông bị bắt lần thứ hai và bị kết án năm năm tù vì “các hoạt động phản cách mạng.” Ông qua đời ở trại trung chuyển Vtoraya Rechka gần Vladivostok vào tháng 12 năm 1938.

Không, không phải trăng

Không, không phải trăng, một mặt đồng hồ sáng
Rọi xuống tôi, và lỗi của tôi là sao
Nếu tôi sờ thấy màu trắng đục của những ngôi sao yếu ớt?

Và sự ngạo mạn của Batyushkov tôi không tiêu nổi;
Bây giờ là mấy giờ, ở đây người ta hỏi –
Và với những kẻ hiếu kỳ ông ta đáp: Thiên thu!

Osip Mandelstam, “Нет, не луна, а светлый циферблат” (1912).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.