Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Sự hoài nghi không thể tả được của thơ


adam-zagajewski.jpg

Adam Zagajewski (1945–) là nhà thơ, nhà văn, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải Văn học quốc tế Neustadt năm 2004, giải Heinrich Mann năm 2015, và giải công nhận trọn đời của giải thơ Griffin năm 2016. Zagajewski hiện là giáo sư tại Đại học Chicago.

Sự hoài nghi không thể tả được của thơ

Thế giới bên trong, vốn là vương quốc tuyệt đối của thơ, được đặc trưng bởi sự bất khả biểu đạt của nó. Nó giống như không khí; nhất định có những sự thật trong nó, những áp lực, những khác biệt về nhiệt độ, nhưng đặc tính chính của nó là sự trong suốt tuyệt đối. Vậy thì thế giới bên trong này làm được điều gì nếu bất chấp sự bất khả biểu đạt của mình nó muốn biểu đạt bản thân hơn bất cứ điều gì khác? Nó dùng mánh khóe. Nó vờ như mình quan tâm, ồ vâng, rất quan tâm, đến thực tại bên ngoài. Một cường quốc đang suy thoái? Thế giới bên trong ngây ngất: nó có một chủ đề! Cái chết xuất hiện trên đường chân trời? Thế giới bên trong—nó nghĩ bản thân mình bất tử—run lên đầy phấn khích. Chiến tranh? Khủng khiếp. Đau khổ? Xuất sắc. Cây cối? Những bông hồng nở bung? Thậm chí còn tốt hơn. Thực tại? Hoan hô. Thực tại đơn giản là không thể thiếu; nếu nó không tồn tại, ai đó sẽ phải tạo ra nó.

Thơ cố gắng dối lừa thực tại; nó vờ như mình nghiêm túc quan tâm đến những lo lắng của thực tại. Nó lắc đầu tỏ vẻ hiểu biết. Ồ, nó nói, một trận động đất nữa. Lại bất công lần nữa. Những trận lũ lụt, những cuộc cách mạng. Một lần nữa ai đó lại đến tuổi già.

Thơ sợ rằng bí mật của nó sẽ bị phát hiện. Một ngày nào đó thực tại có thể nhận ra, rằng trái tim của thơ lạnh lẽo. Rằng thơ không hề có trái tim, chỉ đôi mắt to và một cái tai thính. Thực tại sẽ đột nhiên hiểu rằng nó chỉ là một nguồn ẩn dụ không đáy cho thơ, và nó sẽ tan biến. Thơ sẽ chỉ còn một mình trên thế giới, lặng câm, trống rỗng, buồn, và bất khả thông tri. ♦

Adam Zagajewski, “The Untold Cynicism of Poetry,” Two Cities: On Exile, History, and the Imagination, trans. Lillian Vallee (Farrar, Straus and Giroux, 1995), pp. 175–76.

Copyright © 1995 by Adam Zagajewski | Bản dịch © 2016 Nguyễn Huy Hoàng.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on October 28, 2016 by in Thơ, Tiểu luận and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,646 other followers

%d bloggers like this: