Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

“Về không muốn sống” – E. M. Cioran


cioran.jpg

Emil Cioran (1911–1995) là triết gia và nhà văn người Rumani.

Về không muốn sống

Có những kinh nghiệm ta không thể vượt qua, mà sau những kinh nghiệm ấy ta cảm thấy chẳng còn chút ý nghĩa trong bất cứ điều gì. Một khi bạn đã đạt đến những giới hạn của sự sống, đã sống đến cùng cực của mọi thứ được bày ra ở những đường biên giới nguy hiểm ấy, cử chỉ thường nhật và khát vọng thông thường sẽ mất đi sức hấp dẫn mê hoặc. Nếu bạn tiếp tục sống thì đấy chỉ là nhờ vào khả năng đối tượng hóa của bạn, khả năng giải phóng mình của bạn, trong việc viết, khỏi áp lực vô tận. Sáng tạo là sự cứu rỗi nhất thời khỏi móng vuốt tử thần.

Tôi cảm thấy mình phải bùng nổ vì tất cả những gì sự sống mang lại cho tôi và vì viễn cảnh của cái chết. Tôi cảm thấy mình đang chết dần vì cô đơn, vì tình yêu, vì tuyệt vọng, vì hận thù, vì tất cả những gì thế giới này mang lại. Với mỗi kinh nghiệm tôi phình ra như một quả bóng được thổi căng quá khả năng chứa đựng của nó. Sự dồn nén hãi hùng nhất bùng nổ vào hư vô. Bạn lớn lên bên trong, bạn giãn ra một cách điên cuồng cho đến khi chẳng còn ranh giới nào, bạn chạm đến rìa ánh sáng, nơi ánh sáng bị đánh cắp bởi đêm, và từ sự mênh mông ấy như một cơn lốc man dại bạn bị ném thẳng vào hư vô. Sự sống sinh ra cả có và không, hứng khởi và trầm uất. Chúng ta là gì khi đối mặt với cái xoáy nước bên trong, thứ nuốt chúng ta vào sự phi lý? Tôi cảm thấy đời tôi nứt ra bên trong tôi từ quá nhiều dồn nén, quá nhiều sự mất cân bằng. Nó giống như một vụ nổ không thể nào khống chế, hất bạn lên không trung cùng với mọi thứ khác. Ở rìa sự sống bạn cảm thấy mình không còn là chủ nhân của sự sống bên trong bạn nữa, tính chủ quan chỉ là một ảo tưởng, và các lực lượng không thể nào kiểm soát đang sôi sục bên trong bạn, phát triển không theo một trung tâm cá nhân hay một nhịp điệu xác định, riêng biệt nào. Ở rìa sự sống mọi thứ chỉ là một cơ hội cho cái chết. Bạn chết vì tất cả những gì tồn tại và tất cả những gì không tồn tại. Mỗi kinh nghiệm trong trường hợp này đều là một bước nhảy vào hư vô. Khi đã sống mọi thứ sự sống mang lại cho bạn đến cực điểm của sự dồn nén cao nhất, bạn đạt đến giai đoạn bạn không còn có thể trải qua bất cứ điều gì, bởi vì chẳng còn lại gì. Ngay cả khi bạn chưa đi hết mọi khả năng của những kinh nghiệm ấy, chỉ cần sống những kinh nghiệm chính đến giới hạn của chúng là đủ. Và khi bạn cảm thấy mình đang chết dần vì cô đơn, tuyệt vọng, hay tình yêu, tất cả những gì mà bạn chưa trải qua tham gia vào dòng diễu hành buồn vô tận này.

Cảm giác bạn không thể sống sót qua những cơn lốc như vậy cũng bắt nguồn từ một sự hoàn tất trên một mặt phẳng thuần túy bên trong. Những ngọn lửa của cuộc đời cháy trong một chiếc lò kín nơi sức nóng không thể thoát ra. Những người sống trên một mặt phẳng ngoài thì được cứu ngay từ đầu: nhưng họ có gì để cứu khi họ không nhận thức được bất kỳ mối nguy hiểm nào? Cực điểm của kinh nghiệm trong dẫn bạn đến những khu vực nơi nguy hiểm là tuyệt đối, bởi vì sự sống nào mà hiện thực hóa một cách tự ý thức những gốc rễ của nó trong kinh nghiệm thì chỉ có thể phủ nhận bản thân. Sự sống quá hạn chế và quá rời rạc để chịu đựng những căng thẳng lớn. Chẳng phải mọi nhà thần bí đều cảm thấy họ không thể sống sau những lần xuất thần vĩ đại của mình hay sao? Họ có thể mong đợi được gì từ thế giới này, những người cảm nhận được, đằng sau những giới hạn thông thường, sự sống, sự cô đơn, tuyệt vọng, và cái chết?

E. M. Cioran, “On Not Wanting to Live,” On the Heights of Despair, trans. Ilinca Zarifopol-Johnston (Chicago: University Of Chicago Press, 1996), pp. 8–9.

Copyright © 1996 by E. M. Cioran | Nguyễn Huy Hoàng dịch.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on November 16, 2016 by in Thơ and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

%d bloggers like this: