Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

“Về không muốn sống” – E. M. Cioran


cioran.jpg

Emil Cioran (1911–95) là triết gia và nhà văn người Rumani.

Về không muốn sống

Có những trải nghiệm ta không thể nào vượt qua, sau những trải nghiệm ấy ta cảm thấy chẳng còn ý nghĩa trong bất cứ điều gì. Một khi bạn đã đạt đến những giới hạn của cuộc đời, đã sống đến cùng cực của mọi thứ được bày ra ở những biên giới nguy hiểm ấy, cử chỉ thường nhật và khát vọng thông thường mất đi sức hấp dẫn mê hoặc. Nếu tiếp tục sống, bạn sống chỉ nhờ vào khả năng đối tượng hóa của mình, khả năng giải phóng bản thân của mình, trong việc viết, khỏi áp lực vô tận. Sáng tạo là sự cứu rỗi nhất thời khỏi móng vuốt tử thần.

Tôi cảm thấy mình phải bùng nổ vì tất cả những gì cuộc đời mang lại cho tôi và vì viễn cảnh của cái chết. Tôi cảm thấy mình đang chết vì cô đơn, vì tình yêu, vì tuyệt vọng, vì hận thù, vì tất cả những gì thế giới này mang lại. Với mỗi trải nghiệm tôi phình ra như một quả bóng được thổi căng quá khả năng của nó. Sự dồn nén hãi hùng nhất bùng nổ vào hư vô. Bạn lớn lên bên trong, bạn giãn ra một cách điên cuồng cho đến khi chẳng còn ranh giới nào, bạn chạm đến rìa ánh sáng, nơi ánh sáng bị đánh cắp bởi đêm, và từ sự đủ đầy ấy như một cơn lốc man dại bạn bị ném thẳng vào hư vô. Cuộc đời sinh ra cả đủ đầy và hư không, hứng khởi và trầm uất. Chúng ta là gì khi đối mặt với cái xoáy nước bên trong nuốt chúng ta vào phi lý? Tôi cảm thấy cuộc đời mình nứt ra bên trong tôi từ quá nhiều dồn nén, quá nhiều sự mất cân bằng. Nó giống như một vụ nổ không thể nào khống chế, hất bạn lên không trung cùng với mọi thứ khác. Ở rìa cuộc đời bạn cảm thấy mình không còn là chủ nhân của cuộc đời bên trong bạn, tính chủ quan chỉ là một ảo tưởng, và các lực lượng không thể nào kiểm soát đang sôi sục bên trong bạn, phát triển không theo một trung tâm cá nhân hay một nhịp điệu xác định, riêng biệt nào. Ở rìa cuộc đời mọi thứ chỉ là một cơ hội cho cái chết. Bạn chết vì tất cả những gì tồn tại và tất cả những gì không tồn tại. Mỗi trải nghiệm trong trường hợp này là một bước nhảy vào hư vô. Khi đã sống mọi thứ cuộc đời mang lại cho bạn đến cực điểm của sự dồn nén cao nhất, bạn đạt đến giai đoạn bạn không còn có thể trải qua bất cứ điều gì, bởi vì chẳng còn lại gì. Ngay cả nếu bạn chưa cạn kiệt mọi khả năng của những trải nghiệm ấy, chỉ cần sống những trải nghiệm chính đến giới hạn của chúng là đủ. Và khi bạn cảm thấy mình đang chết vì cô đơn, tuyệt vọng, hay tình yêu, tất cả những gì bạn chưa trải qua gia nhập dòng diễu hành buồn vô tận này.

Cảm giác bạn không thể vượt qua những cơn lốc như vậy cũng bắt nguồn từ một sự hoàn tất trên một mặt phẳng thuần túy bên trong. Những ngọn lửa của cuộc đời cháy trong một chiếc lò kín nơi sức nóng không thể thoát ra ngoài. Những người sống trên một mặt phẳng bên ngoài được cứu ngay từ đầu: nhưng họ có gì để cứu khi họ không nhận thức được bất kỳ mối nguy hiểm nào? Cực điểm của trải nghiệm bên trong dẫn bạn đến những khu vực nơi nguy hiểm là tuyệt đối, bởi vì cuộc đời mà tự ý thức hiện thực hóa những nguồn gốc của nó trong trải nghiệm thì chỉ có thể phủ nhận bản thân. Cuộc đời quá hạn chế và quá rời rạc để chịu đựng những căng thẳng lớn. Chẳng phải mọi nhà thần bí đều cảm thấy họ không thể sống sau những lần xuất thần vĩ đại của mình hay sao? Họ có thể mong đợi gì từ thế giới này, những người cảm nhận được, đằng sau những giới hạn thông thường, cuộc đời, sự cô đơn, tuyệt vọng, và cái chết? ♦

E. M. Cioran, “On Not Wanting to Live,” On the Heights of Despair, trans. Ilinca Zarifopol-Johnston (Chicago: University Of Chicago Press, 1996), pp. 8–9.

Copyright © 1996 by E. M. Cioran | Bản dịch © 2016 Nguyễn Huy Hoàng.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on November 16, 2016 by in Tiểu luận and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,611 other followers

%d bloggers like this: