“Toan ghen” – Marina Tsvetaeva

Marina Tsvetaeva sinh năm 1892 ở Moskva, con gái của một giáo sư nghệ thuật và một nghệ sĩ piano. Bà xuất bản tập thơ đầu năm 1910 và kết hôn với nhà thơ Sergei Efron năm 1912. Năm 1917 Efron gia nhập lực lượng Bạch vệ và trong khoảng thời gian hai người bị chia cắt trong cuộc nội chiến Nga, Tsvetaeva đã có những mối tình ngắn ngủi với Osip Mandelstam và Sofia Parnok. Năm 1922 bà đoàn tụ với Efron ở Berlin, rồi chuyển tới Praha và định cư ở Paris năm 1925 cho đến khi trở về Moskva năm 1939. Năm 1941 Tsvetaeva tự sát; Sergei Efron bị hành hình.

Toan ghen

Anh sống ra sao với một cô gái khác –
Đơn giản hơn chăng? Chỉ một phát chèo! –
Khỏi bờ biển
Rồi ký ức sẽ tan biến đi mau

Về tôi nhỉ, một hòn đảo nổi
(Trên trời – không phải dưới nước xanh!)
Các tâm hồn, các tâm hồn! Chị em
Các ngươi sẽ, không phải là tình nhân!

Anh sống ra sao với một người phụ nữ
Đơn giản? Không ngôi vị nữ thần?
Đã truất ngôi của nữ đế
(Và tự anh bước xuống khỏi ngai vàng)

Ra sao anh sống – tất tả –
Do dự? Làm sao anh dậy khỏi giường?
Thuế của sự tầm thường bất tử
Làm sao anh đóng, hả anh nghèo đáng thương?

“Những lên cơn và thất thường – thôi đủ!
Tôi sẽ đi thuê nhà riêng.”
Anh sống ra sao với người yêu của anh hả,
Anh – người tôi đã chọn cho mình!

Dễ ăn hơn, thức ăn thêm quen miệng?
Có chán, anh cũng chớ kêu ai…
Anh sống ra sao với tấm hình sao phỏng –
Anh, người đã giẫm lên ngọn Sinai?

Anh sống ra sao với một kẻ lạ,
Của nơi này? Làm sao anh yêu giẻ sườn?
Sự xấu hổ với dây cương của Zeus
Lại không quất vào trán anh?

Anh sống ra sao – vẫn mạnh khỏe –
Chắc thế? Làm sao anh hát, anh ngâm?
Vết loét của lương tâm bất tử
Làm sao anh chịu, hả anh nghèo đáng thương?

Anh sống ra sao với một món
Hàng chợ? Thuế có cắt cổ anh không?
Đã tìm được đá cẩm thạch
Từ Carrara, làm sao anh sống cùng

Với bụi thạch cao? (Thượng Đế được tạc
Từ một tảng đá – và bị đập tan tành!)
Anh, đã từng quen nàng Lilith,
Làm sao anh sống với ngữ hàng vạn ngàn?

Anh đã thỏa mãn chưa với thứ
Đồ chợ mới? Với phép thuật thì thờ ơ,
Anh sống ra sao với một kẻ phàm tục,
Giác quan thứ sáu không có lấy

Bao giờ?
                 Nào, nói thật xem: anh hạnh phúc chứ?
Không? Trong cái hố toèn toẹt nông –
Anh thế nào, anh yêu dấu? Có khó
Như tôi sống với người khác không anh?

19 tháng 11, 1924

Marina Tsvetaeva, “Попытка ревности” (1924).

Nguyễn Huy Hoàng & Phạm Hà Anh dịch.