“Hạn hẹp” – Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (1911–2004) là nhà văn, nhà thơ, và dịch giả người Ba Lan. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1978 và giải Nobel văn chương năm 1980.

Hạn hẹp

Kiến thức tôi có hạn, trí óc tôi nông cạn. Tôi đã cố gắng hết sức, học hành, đọc vô số sách vở, mà vẫn công cốc. Trong nhà tôi sách vở tràn lan trên kệ, nằm chất đống trên đồ đạc, trên sàn nhà, chắn cả lối đi từ phòng này qua phòng khác. Cố nhiên tôi không tài nào đọc hết, song lúc nào đôi mắt sói của tôi cũng thèm thuồng những đầu sách mới. Thật ra, cảm giác về sự hạn chế của bản thân tôi không phải là thường trực. Thi thoảng nó mới lóe lên một tia nhận thức về sự hạn hẹp của trí tưởng tượng, như thể xương sọ chúng ta quá dày và ngăn cản tâm trí chúng ta nắm được những gì đáng ra nên nằm trong địa hạt của nó. Tôi nên biết được mọi chuyện đang xảy ra ngay bây giờ, đồng thời, ở mọi ngóc ngách trên trái đất này; tôi nên có khả năng thâm nhập vào tâm trí của những người cùng thời và của những người nhiều thế hệ sau, cũng như những người đã sống cách đây hai nghìn và tám nghìn năm. Tôi nên làm được như thế. Rồi sao?

Czesław Miłosz, “Narrow-minded,” Road-side Dog, trans. author and Robert Hass (Farrar, Straus and Giroux, 1998).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.