Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Tại sao Nigeria vẫn chưa tiêu diệt được Boko Haram


Nguồn: “Why Nigeria has not yet defeated Boko Haram,” The Economist, Nov. 19, 2011.

Nguyễn Huy Hoàng dịch.

Trong năm năm qua, một nhóm Hồi giáo cực đoan gọi là Boko Haram đã phát triển ở tầm cao và khủng khiếp ở Đông Bắc Nigeria. Nó đã mở rộng thành viên, phạm vi hoạt động của mình, và lãnh thổ mà nó kiểm soát tới mức hơn hai chục thành phố đã nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ. Điều này vẫn xảy ra bất chấp việc Nigeria là nền kinh tế lớn nhất châu Phi và có giới tinh hoa chính trị có năng lực. Hiện nay quân đội nước này đang chiến đấu với quân nổi dậy để giành quyền kiểm soát thành phố Chibok, nơi Boko Haram bắt cóc hơn 200 nữ sinh vào đầu năm nay. Làm thế nào mà tình hình Nigeria vẫn ngày một tồi tệ, bất chấp những hỗ trợ quốc tế dành cho chính phủ nước này?

Cuộc khủng hoảng ở phía Đông Bắc cần được nhìn nhận trong bối cảnh gia tăng tội phạm nói chung ở Nigeria. Nạn bắt cóc đòi tiền chuộc hoành hành khắp nơi: những người nổi tiếng và các giáo sĩ bị bắt cóc trên đường phố giữa thanh thiên bạch nhật. Hàng trăm người thiệt mạng mỗi năm trong các cuộc tranh chấp đất đai. Nạn trộm cắp hút hết lượng dầu tương đương với một phần năm sản lượng của nước này ở vùng châu thổ sông Niger. Cướp biển nhan nhản. Tội phạm tràn lan cũng ảnh hưởng tới chính trị. Các nhóm giang hồ hỗ trợ các chính trị gia bằng cách làm khó dễ đối thủ. Để đổi lại, các quan chức được bầu sẽ chia sẻ những khoản tiền cướp được từ công quỹ nhà nước. Hai năm trước, công ty kiểm toán toàn cầu KPMG đã liệt Nigeria vào quốc gia dễ xảy ra gian lận nhất ở châu Phi.

Động cơ của Boko Haram không nằm nhiều trong sự cuồng tín tôn giáo như trong sự phản đối sự thờ ơ chính phủ. Trong khi mình giàu nứt đố đổ vách, chính phủ và giới tinh hoa của Nigeria lại sẻ chia rất ít với quần chúng, đặc biệt là những người ở phía Đông Bắc, vốn là khu vực nghèo và ít ảnh hưởng nhất của đất nước. Dù là một trong những nước sản xuất dầu lớn nhất của OPEC, mức độ phát triển của quốc gia này lại nằm trong nhóm thấp nhất thế giới. Chính phủ Nigeria cũng thờ ơ với việc đầu tư cho các lực lượng vũ trang của họ, vừa vì tham lam vừa vì sợ hãi. Các cuộc đảo chính là rất phổ biến. Bởi thế mà hiện nay các nhà lãnh đạo không được lòng dân đang chiến đấu với một cuộc nổi dậy mà không có một lực lượng an ninh có năng lực, trái lại còn đổ thêm dầu vào lửa, điển hình như khi những binh sĩ bị trả lương thấp và đào tạo sơ sài cũng hiếp dâm và cướp bóc chẳng khác gì Boko Haram.

Cách duy nhất để đánh bại quân nổi dậy là Nigeria phải làm những gì mà đáng nhẽ nên được thực hiện từ lâu rồi vì những lí do khác: tổ chức lại chính phủ. Các chính trị gia nên tập trung xây dựng các tổ chức, chẳng hạn như một lực lượng cảnh sát công bình và một hệ thống chăm sóc y tế có chuyên môn, chứ không phải là làm đầy túi riêng của họ bằng cách hợp tác với bọn tội phạm. Chỉ khi đó chính phủ mới có thể xây dựng một đội quân đàng hoàng và cung cấp đủ nguồn lực cho người nghèo ở phía Đông Bắc. Đó mới là cách để đánh bại Boko Haram.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on November 19, 2014 by in Chính trị, Thời sự.

Archives

Categories

%d bloggers like this: