Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

Căn bệnh tự sát


sneakers.jpg

Photograph by Landy @ldn2hk

Nguồn: Mary Jones, “The Suicide Disease,” Alaska Quarterly Review, Vol. 31, No. 3 & 4, Fall/Winter 2014.

Biên dịch: Nguyễn Huy Hoàng

Bạn nghĩ về lối rẽ sai lầm mà bạn đã đi. Bạn nhớ hồi trung học, có người bảo bạn rằng cuộc đời chủ yếu nằm ở năm quyết định. Bạn cố gắng tìm xem quyết định nào là sai lầm. Từ đâu mọi chuyện vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Bạn nghĩ những quyết định quan trọng nhất là những quyết định lớn nhất: trường nào bạn học, người nào bạn cưới, nơi nào bạn sống, vân vân. Nhưng, hóa ra, một quyết định bạn đưa ra trong lúc vội vã mới là quyết định có tác động lớn nhất. Không phải những quyết định làm bạn đau khổ, làm bạn tự tra tấn mình, làm bạn mất ngủ. Cái định nghĩa bạn là một đôi giày thể thao mà bạn đã mua. Chọn một đôi giày thể thao.

Bạn còn nhớ người bán nó cho bạn. Bạn còn nhớ cửa hàng, ở Boston, ở một khu tử tế. Anh ta có vẻ thông thái. Đó là cửa hàng dành cho vận động viên chạy. Bạn không phải vận động viên chạy. Nhưng giờ bạn là một người phụ nữ. Đã trưởng thành. Bạn sẽ không hão huyền. Bạn sẽ không chọn giày dựa trên mẫu mã, sẽ không mua một đôi ở trung tâm mua sắm giống như bạn vẫn mua. Anh ta cơ bắp và để râu. Tóc anh ta ngả xám. Anh ta bảo bạn xắn quần đến đầu gối, rồi ngắm bạn bước qua bước lại trong lúc anh ta nghiên cứu dáng đi của bạn. Các khách hàng khác ngồi trên ghế bọc nệm, chờ đến lượt mình. Họ nhìn bạn và họ nhìn anh ta. Anh ta đặt tay lên miệng và táp một ngón tay lên gò má. Anh ta tập trung. Nó đây, khoảnh khắc ấy. Anh ta nói tên và cỡ của một đôi giày thể thao vào cái micro nhỏ. Chỉ một đôi. Anh ta biết bạn cần gì chỉ từ cách bạn bước đi. Anh ta biết chân bạn cỡ nào. Bạn thấy một cô gái trẻ mặc áo phông đi về phía cuối cửa hàng và trở lại với một cái hộp các tông. Bạn xỏ giày và bước. Anh ta bảo bạn cảm giác tê dại ở đầu ngón chân cuối cùng rồi sẽ mất đi. Anh ta dùng một từ bạn chưa nghe thấy bao giờ, nhưng nghe nó, không biết vì sao, nó thật có lý; anh ta nói: lệch trong [over-pronation]. Anh ta quả quyết bạn cần khắc phục điều đó. Anh ta nói đôi giày sẽ làm việc đó. Và, chỉ như vậy, bạn nghe lời anh ta. Bạn quyết định mà không suy nghĩ. Bạn nghe anh ta. Bạn mua đôi giày.

Nhiều năm sau, các bác sĩ nói đế giày quá cứng. Họ nói về tổn thương thần kinh. Họ nói chuyện này thỉnh thoảng họ vẫn thấy, kết quả của việc đi giày không vừa chân. Họ tiêm bàn chân bạn và các mũi tiêm họ tiêm cho bạn dẫn đến một hội chứng gọi là loạn dưỡng giao cảm phản xạ (RSD). Bạn chưa bao giờ nghe thấy hội chứng này. Bạn chưa bao giờ nghe nói ai mắc hội chứng đó. Các chuyên gia giải thích rằng có thứ trong cơ thể bạn đã thay đổi. Giờ thì các dây thần kinh diễn giải mọi thứ—động chạm, nhiệt độ, rung động, âm thanh—là cảm giác đau. Chân bạn sưng to gấp đôi so với trước. Các ngón chân trông như nát vụn. Da bạn bầm xanh, tím, đen. Các chuyên gia bảo bạn không có cách chữa. Họ giải thích nó có thể lây lan như thế nào, và chẳng mấy chốc nó sẽ lan sang chân còn lại, hai bàn tay, mặt bạn. Trong cơ thể bạn có một vết bỏng đáng sợ như đau răng. Tim bạn đập loạn. Các bác sĩ nói bạn sẽ phải chịu đau đớn trong suốt phần đời còn lại.

Một người bạn của bạn dì bạn cũng mắc hội chứng này. Dì của bạn cho ông ấy số và ông ấy gọi cho bạn. Ông ấy kể cho bạn về cuộc đời ông, về cuộc sống của ông khi sống với căn bệnh này. Ông ấy kể cho bạn người ta gọi nó là căn bệnh tự sát như thế nào. Ông ấy kể cho bạn cái ngày ông phải cưa chân vì cơn đau không thể nào chịu đựng được. Ông ấy bảo, “Cháu ạ, đấy là ý tưởng tệ hại nhất mà bác từng phải chấp nhận. Nó giống như ung thư, nhưng mà cháu không chết.”

Bạn đồng ý: đây là ý tưởng tệ hại nhất mà bạn từng phải chấp nhận. Trên thực tế, bạn không thể chấp nhận nó. Bạn không hiểu là chuyện như thế có thể xảy đến với một con người, với một cuộc đời. Bạn chỉ đơn giản là không hiểu là chuyện này có thể xảy ra. Có quá nhiều kế hoạch, quá nhiều chuyện bạn định làm, và trong khoảnh khắc này, mọi thứ đã thay đổi. Trong một thời gian dài bạn không thể chấp nhận nó. Bạn đến gặp các bác sĩ trên khắp đất nước trong hy vọng ai đó có thể chẩn đoán một căn bệnh lành tính hơn. Nhưng các bác sĩ đều nói như nhau. Cho đến khi cuối cùng có một bác sĩ kể cho bạn về một phương pháp điều trị mới, điều trị thử nghiệm, dùng loại thuốc Ketamine. Ông nói họ đặt người ta vào một trạng thái hôn mê và khi tỉnh dậy họ sẽ không còn đau đớn. Ông so sánh nó với việc khởi động lại máy tính. Bạn không hiểu nổi ông đang nói gì. Bạn không hiểu nổi phương pháp điều trị này sẽ như thế nào, cuộc đời bạn sẽ ra sao.

Bạn muốn quay lại và cảnh báo cô ấy. Bạn muốn bảo cô ấy đừng cố gắng lúc nào cũng phải thông thái, bảo cô ấy mua giày ở trung tâm mua sắm, như mọi người vẫn mua. Đừng nghe Allison, cô gái chạy marathon, cô gái thon thả, và xinh đẹp, cô gái bảo bạn đến cửa hàng ấy. Đừng nghe cô ấy. Đừng nhận công việc ở công ty cô ấy làm, ngốc ạ. Đừng chuyển ngành vào năm ba. Cứ học tâm lý. Cứ làm những gì ban đầu bạn định làm. Bạn sẽ không bao giờ chuyển đến đây, sẽ không bao giờ có mặt ở thành phố này, làm việc trong ngành xuất bản, ở nơi này, với vận động viên này, cô gái gửi bạn đến cửa hàng này, đến gặp người đàn ông này, người đàn ông có vẻ biết mình đang làm gì, người đàn ông bán cho bạn một đôi giày sẽ hủy hoại đôi chân bạn, cuộc đời bạn. Chọn trường khác. Kết bạn với người khác. Đi theo một hướng khác để mơ một giấc mơ khác. Không phải ở đây. Đừng đến nơi này, nơi người đàn ông này, người bán giày này, đang đợi.

Mary Jones có bằng MFA tại Bennington College. Cô sống ở Los Angeles, nơi cô dạy học tại Santa Monica College và UCLA Extension. Bài viết này được Robert Atwan chọn là một trong những tiểu luận và tác phẩm phi hư cấu văn chương đáng chú ý năm 2014.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on June 18, 2017 by in Tiểu luận and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,611 other followers

%d bloggers like this: