Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

“Sự im lặng của bầy Nhân ngư” – Franz Kafka

Odyssey.jpg

Photo by Universal Images Group/Getty Images

Franz Kafka sinh năm 1883 trong một gia đình Do Thái ở Praha. Năm 1906 ông nhận bằng tiến sĩ luật và trong nhiều năm làm công chức cho một cơ quan bảo hiểm nhà nước. Chỉ một số ít tác phẩm của Kafka được xuất bản trong thời gian ông còn sống, trong đó có Hóa thân (1915). Sau khi ông qua đời năm 1924 vì lao phổi, trái với ý nguyện của ông, Max Brod bạn ông mới cho xuất bản những cuốn tiểu thuyết lớn còn đang dang dở của Kafka: Phiên tòa, Lâu đài, và Amerika.

Sự im lặng của bầy Nhân ngư

Minh chứng cho thấy ngay cả những biện pháp không đầy đủ, thậm chí trẻ con, cũng có thể cứu giúp con người:

Để bảo vệ mình khỏi bầy Nhân ngư, Odysseus đã lấy sáp bịt tai và trói mình vào cột buồm. Dĩ nhiên là bất cứ kẻ du hành nào trước đó cũng có thể làm vậy, trừ những kẻ bị bầy Nhân ngư quyến rũ từ xa, nhưng cả thế giới đều biết điều đó chẳng thể giúp được gì. Tiếng hát của bầy Nhân ngư xuyên thủng mọi thứ, kể cả sáp, và dục vọng của những kẻ bị chúng quyến rũ sẽ phá vỡ những thứ bền chắc hơn cả xiềng xích và cột buồm. Nhưng Odysseus đã không nghĩ đến điều đó, mặc dù có thể chàng đã nghe nói. Tuyệt đối tin vào nắm sáp và bó xích, với niềm phấn chấn ngây ngô trước những mưu mẹo nhỏ của mình, chàng giong buồm về phía bầy Nhân ngư.

Giờ thì bầy Nhân ngư có một thứ vũ khí còn khủng khiếp hơn cả giọng hát của chúng, đó là sự im lặng. Dẫu chuyện đó chưa bao giờ xảy ra, ta có thể hình dung được rằng con người ta có thể thoát được khỏi tiếng hát của bầy Nhân ngư, nhưng thoát được sự im lặng của chúng thì không bao giờ. Cái cảm giác đánh bại được chúng bằng chính sức mình, và cùng với đó là niềm tự hào bao trùm lên tất cả mọi thứ trước đó, không sức mạnh trần thế nào có thể cưỡng lại được.

Và thực tế là, khi Odysseus đến, những giọng hát quyền uy kia đã không cất lên, dù là bởi chúng tin chỉ sự im lặng thôi cũng đủ để chế ngự kẻ thù này, hay là bởi cái vẻ hân hoan trên gương mặt Odysseus, chẳng nghĩ đến điều gì ngoài sáp và bó xích, đã khiến chúng quên đi tiếng hát.

Nhưng Odysseus, có thể nói, đã không nghe thấy sự im lặng của chúng, chàng nghĩ chúng đang hát và chỉ mình chàng không nghe thấy. Trong thoáng chốc chàng đã thấy những cổ họng phập phồng, những bầu ngực căng, những cặp mắt đẫm lệ, những cái miệng hé mở, nhưng chàng tin đó là những thứ đi cùng với những giọng ca vang lên mà không đến tai quanh mình. Nhưng rồi chẳng mấy mà mọi thứ trôi tuột khỏi tầm mắt của chàng, bầy Nhân ngư thực tế đã biến mất trước quyết tâm của chàng, lúc đến gần chúng nhất chàng đã không còn biết gì về chúng.

Còn bầy Nhân ngư—đẹp hơn bao giờ hết—duỗi cổ và ngoái đầu lại, để cho những mái tóc ghê rợn tung bay trong gió, sải móng vuốt lên đá. Chúng chẳng muốn quyến rũ gì nữa, chúng chỉ muốn níu lại càng lâu càng tốt cái ánh hào quang phát ra từ cặp mắt vĩ đại của Odysseus.

Nếu có ý thức thì hẳn là bầy Nhân ngư đã bị hủy hoại ngay trong lúc ấy. Nhưng chúng vẫn ở đó, chỉ có Odysseus là thoát khỏi chúng.

Một phụ lục cũng được lưu truyền. Odysseus, người ta nói, rất ranh mãnh, như một con cáo, đến nỗi ngay cả nữ thần số mệnh cũng không nhìn thấu được trái tim chàng. Có lẽ, dẫu điều này khó hiểu với lẽ thường, chàng đã nhận ra bầy Nhân ngư im lặng, và chỉ giơ lên chống đỡ chúng và các vị thần cái hành động giả đò nói trên như một loại khiên chắn mà thôi.

Nguyễn Huy Hoàng dịch từ các bản tiếng Anh “The Silence of the Sirens” của Willa và Edwin Muir trong Franz Kafka, The Complete Short Stories (Schocken Books, 1971) và của Malcolm Pasley trong Kafka, Shorter Works, vol. I (Martin Secker & Warburg, 1973).

One comment on ““Sự im lặng của bầy Nhân ngư” – Franz Kafka

  1. Luong
    July 4, 2019

    Khi không còn tham vọng, ta hoàn toàn tự do.
    Những bản dịch của anh rất hay ạ,
    Em cũng rất mê văn học nước ngoài,
    Em đang tìm hiểu về cuốn The fact of life – R.D.Raing nhưng có rất ít thông tin, em nghĩ anh cũng từng dịch các tác phẩm của tác giả này, em có thể xem một bản dịch của tác phẩm này được không ạ, ☺️☺️

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on July 3, 2019 by in Truyện and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

%d bloggers like this: