“Một khúc ca thiết quân luật” – Joseph Brodsky

Joseph Brodsky sinh năm 1940 ở Leningrad và định cư ở Hoa Kỳ từ năm 1972 sau khi bị chính quyền Liên Xô trục xuất. Ông được trao giải phê bình của Hiệp hội Nhà Phê bình Sách Quốc gia Mỹ năm 1986 và giải Nobel văn chương năm 1987, sau đó được bổ nhiệm làm Poet Laureate của Hoa Kỳ từ năm 1991 đến năm 1992. Ông qua đời ở New York City năm 1996.

Một khúc ca thiết quân luật

Gửi Wiktor Woroszylski và Andrzej Drawicz

Lại một Giáng sinh kết thúc
ướt đẫm những sọc và sao.
Tất cả những người bạn Ba Lan
của tôi đã ở sau song sắt,
bị nhốt như những con số không
trên tờ giấy kẻ ô của thịnh nộ:
như một quy tắc bất thành văn
sự nô lệ đánh bại toán.

Các dân tộc học phép tắc
như một cậu bé nghịch ngợm
trong khi tên bạo chúa rỏ
những chiếc xiềng trong vui sướng.
Mỗi một nét bút phóng,
dấu trừ sửa dấu cộng
giúp cảnh sát
loại đi một giai cấp.

Từ một cái trán ương ngạnh
thứ gì đỏ thắm rơi
xuống tuyết Giáng sinh.
Khi nó lăn, bộ mặt của địa cầu
trở nên xấu xí hơn,
các lỗ chân lông trở thành các tế bào,
trong khi các hành tinh nhìn vào
lạnh lẽo, như chính chúng ta.

Những bộ mặt đói. Cáu bẩn.
Dơ dáy. Các phiên tòa trơ trẽn
phân phát thời gian
cho những người bị đè nát
không hẳn bởi xe tăng
hay bởi những khẩu tiểu liên
mà bởi những ngân hàng
chúng ta gửi tiền mặt.

Sâu hơn cả độ sâu
những ý nghĩ của bạn hay của tôi
là giấc ngủ của cái chết
ở vùng mỏ Wujek;
cao hơn tiền thuê nhà bạn trả
là bàn tay mà ngón nghề của nó
khiến những kẻ khác phải cúi mình –
như thể được chụp ảnh.

Bất lực là ngôn từ. Song,
nó vẫn hơn một giọt nước mắt
trong những cố gắng vươn,
xuyên qua đường biên giới,
tới trái tim nặng trĩu
của những người bạn Ba Lan của tôi.
Lại một phiên tòa nữa bắt đầu.
Lại một Giáng sinh kết thúc.

1981

Joseph Brodsky, “A Martial Law Carol,” To Urania (Farrar, Straus and Giroux, 1988). This poem was first published in The New York Review of Books (March 17, 1983 Issue).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.