“Radio” – Gottfried Benn

Gottfried Benn (1886–1956) là nhà thơ người Đức.

Radio

I

“– khoa học tự thân nó –”
mỗi lần nghe thấy những thứ như thế trên radio
tôi lại không ngậm được mồm.
Có khoa học nào mà không tự thân nó?
Tôi chẳng mấy thấy tự nhiên, hiếm khi đi ra hồ,
vườn gọi là họa hoằn, nhưng cũng sau hàng rào,
hoặc các vạt đất phân bổ, chỉ có vậy,
tôi phụ thuộc vào những thứ thay thế,
radio, báo, tạp chí –
sao họ có thể cho tôi những thứ như này?

Quả thật người ta phải nghi ngờ
có cái gì thay thế được những bông phi yến,
cuộc sống ấm áp, những nụ hôn Pháp, ngoại tình,
mọi thứ cho sự tồn tại thêm tí phong phú –
và tất tật phải đi cùng nhau chứ!

Không, mấy cái tiến-trình-tư-duy này không phải là cho tôi,
nhưng có những giờ dài
mà chẳng có trên đài nào (sóng trung, ngắn, dài và VHF)
một giọng phụ nữ (“đầu tiên nói không, rồi có thể, rồi đồng ý”)
lúc nào cũng mấy cái tuyên bố gõ đầu trẻ,
rõ ràng mọi thứ phương Tây gọi là thượng phẩm
được tạo ra trong tư thế ngồi lì của đàn ông –
còn tôi, như đã nói, tôi muốn nghe chuyện ngoại tình!

II

“– các di sản văn hóa cổ sẽ mất hết nếu như –”
(ừ thì mất)
“– quá khứ vang lừng –”
(sao cũng được)
“ – ở các thị trấn ở New Mexico
nông dân chúc phúc cho gia súc và đồng ruộng
bằng những bài hát này –”
(cũng hay đấy,
nhưng chẳng mấy khi tôi bước chân khỏi Brandenburg).

Chúng ta nghe Giáo sư Salem Aleikum,
phóng viên vẫn đang ngồi chầu ngưỡng mộ:
“vị giáo sư nằm trên hiên nhà
ôm đàn luýt trong tay
và hát những bản ballad cổ” –
có lẽ trên một chiếc ghế ottoman,
cốc nước đá bên cạnh,
bác bỏ các giả thuyết, đưa ra các giả thuyết mới –

các dòng sông lớn nhất thế giới
Nile, Brahmaputra, tôi chẳng biết nữa
cũng chẳng đủ dìm chết mấy ông giáo sư này –

tôi chẳng có ruộng đồng, chẳng có gia súc,
chẳng có gì chúc phúc cho tôi, thật là bất phước,
nhưng mấy ông giáo sư kia
họ dạy dỗ tràng giang
họ dạy dỗ từ khắp lỗ chân lông
và vẽ ra một văn hóa quyển.

Gottfried Benn, “Radio,” Sämtliche Werke, Band II: Gedichte 2 (Klett-Cotta, 1986).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.