Nguyễn Huy Hoàng

the star is fading

ISIS khiến người Hồi giáo từ bỏ Hồi giáo như thế nào?


cairo-protest

Người Ai Cập biểu tình ở Cairo tuần trước | Amr Nabil/Associated Press

Nguồn: Thomas L. Friedman, “How ISIS Drives Muslims From Islam,” The New York Times, Dec. 6, 2014.
Biên dịch: Nguyễn Huy Hoàng.

Nhà nước Hồi giáo rõ ràng đã thu hút rất nhiều người Hồi giáo trẻ tuổi từ khắp mọi nơi trên thế giới đi theo phong trào bạo lực nhằm xây dựng một caliphate ở Iraq và Syria. Nhưng điều này thì khó nhận ra hơn — đó là phản ứng dữ dội chống lại Nhà nước Hồi giáo, hay còn được biết đến với tên gọi ISIS và ISIL, của những người Hồi giáo trẻ tuổi, thể hiện qua tuyên bố phản đối nền cai trị bằng Luật Hồi giáo, hay Shariah, và thậm chí còn tự hào thừa nhận chủ thuyết vô thần của họ. Theo dõi cách giới trẻ Ả Rập sử dụng Internet, Nadia Oweidat, chuyên gia cấp cao thuộc tổ chức New America Foundation, ví von hiện tượng này “đang mọc lên như nấm — sự tàn bạo của Nhà nước Hồi giáo đang làm trầm trọng thêm vấn đề và thậm chí còn đẩy một số người Hồi giáo trẻ tuổi rời xa Hồi giáo.”

Hôm 24 tháng 11, trang BBC.com đăng tải một bài báo về xu hướng nổi bật (trend) khi đó trên Twitter. Nó bắt đầu thế này: “Một cuộc trò chuyện kêu gọi bãi bỏ thi hành Shariah, hay Luật Hồi giáo, đang lan rộng trên mạng xã hội. Bàn luận về pháp luật tôn giáo là chủ đề nhạy cảm ở nhiều quốc gia Hồi giáo. Nhưng trên Twitter, một hashtag có thể được dịch là ‘tại sao chúng ta chối bỏ việc thực thi Shariah’ đã xuất hiện hơn 5.000 lần chỉ trong 24 giờ. Cuộc trò chuyện chủ yếu diễn ra ở Ả Rập Saudi và Ai Cập, tranh luận về việc liệu pháp luật tôn giáo có phù hợp với nhu cầu của các nước Ả Rập và các hệ thống pháp lý hiện đại hay không. Tiến sĩ Alyaa Gad, bác sĩ người Ai Cập hiện sống ở Thụy Sĩ, là người khởi xướng hashtag này. ‘Tôi không chống lại tôn giáo,’ bà nói với BBC Trending, nhưng ‘chống lại việc sử dụng nó như một hệ thống chính trị.'”

BBC thông tin thêm, “nhiều người khác đã tham gia cuộc trò chuyện, sử dụng hashtag nói trên, liệt kê những lý do tại sao người Ả Rập và Hồi giáo nên từ bỏ Shariah. ‘Bởi không có lấy một ví dụ nào cho thấy nó đem lại công lý và bình đẳng,’ một người đàn ông đăng tải trên Twitter. … Một phụ nữ bình luận: ‘Tuân thủ Shariah tức là tuân thủ pháp luật vô nhân đạo. Ả-rập Xê-út đã nhuốm máu những người bị hành quyết bởi Shariah.'”

Ismail Mohamed, một người Ai Cập, với mục đích tạo nên sự tự do tư tưởng ở đây, đã bắt đầu một chương trình có tên “Black Ducks” [những con vịt đen] nhằm cung cấp một không gian mà ở đó, những người Ả Rập tin vào thuyết bất khả tri và thuyết vô thần có thể tự do bày tỏ ý kiến về quyền được lựa chọn tín ngưỡng và chống lại sự cưỡng chế và phân biệt đối xử đối với phụ nữ của chính quyền tôn giáo. Anh là một phần của Mạng lưới những người Ả Rập vô thần đang ngày một lớn mạnh. Về những tin tức Ả Rập viết bởi những người Ả Rập thẳng thắn viết về những kẻ chuyên quyền và tôn giáo cực đoan, truy cập freearabs.com.

Một tiếng nói nhận được nhiều sự chú ý khác là Brother Rachid, một người Ma-rốc tự tạo trang YouTube cá nhân để truyền tải thông điệp của ông về lòng khoan dung và tiết lộ những ví dụ về sự không khoan dung trong cộng đồng đức tin Hồi giáo của ông trước đây. (Ông kể với tôi là ông đã cải đạo sang Thiên chúa giáo, ông thích “Tình yêu của Chúa.”)

Trong đoạn băng được đăng tải trên YouTube mới đây với gần 500.000 lượt xem, Brother Rachid gửi tới Tổng thống Obama:

“Thưa Tổng thống, tôi phải nói rằng ngài đã lầm về ISIL. Ngài nói ISIL không đại diện cho tôn giáo nào. Tôi từng là người Hồi giáo. Cha tôi là lãnh tụ Hồi giáo (Imam). Tôi đã dành hơn 20 năm nghiên cứu Hồi giáo. … Tôi có thể tự tin nói rằng ISIL đại diện cho Hồi giáo. … 10.000 thành viên của ISIL đều là người Hồi giáo. … Họ đến từ nhiều nước khác nhau nhưng cùng có một mẫu số chung: Hồi giáo. Họ đi theo từng bước chân của Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad. … Họ đòi hỏi một caliphate, mà đó là học thuyết trung tâm của Hồi giáo Sunni.”

Ông tiếp tục: “Thưa Tổng thống, tôi yêu cầu ngài hãy thôi lối nói chính trị phải đạo (politically correctness) mà gọi đúng sự việc bằng tên gọi của chúng.” ISIL, Al Qaeda, Boko Haram, Al Shabab ở Somalia, Taliban, và những thương hiệu chị em của chúng, tất cả đều sinh ra từ Hồi giáo. Trừ khi thế giới Hồi giáo thỏa thuận với Hồi giáo và tách tôn giáo khỏi nhà nước, chúng ta sẽ không bao giờ kết thúc được vòng lặp này. Nếu Hồi giáo không phải vấn đề, vậy tại sao có hàng triệu Ki-tô hữu ở Trung Đông nhưng chưa có ai từng tự nổ tung để trở thành kẻ tử vì đạo, ngay cả khi họ sống trong hoàn cảnh chính trị và kinh tế như nhau, thậm chí còn tệ hơn? … Thưa Tổng thống, nếu ngài thực sự muốn chống lại chủ nghĩa khủng bố, hãy bắt đầu từ gốc rễ. Bao nhiêu sheikh [tộc trưởng Hồi giáo] người Ả Rập đang rao giảng hận thù? Bao nhiêu kênh Hồi giáo đang truyền bá người ta và gieo rắc bạo lực từ Kinh Coran và hadith [bản ghi chép những lời dạy của Muhammad]? Bao nhiêu trường học đang đào tạo ra những thế hệ giáo viên và học trò tin vào jihad [thánh chiến], tử vì đạo, và chống lại những kẻ vô đạo?

Bằng cách đại diện cho tất cả những người Hồi giáo — và bằng cách thúc đẩy một hình thức Hồi giáo khắt khe như ngày hôm nay, được các nước Ả Rập tài trợ, truyền bá định kiến chính trị lô gích trong trường học — ISIS đã bộc lộ nhiều nỗi thất vọng sục sôi từ lâu trong lòng thế giới Hồi giáo Ả Rập.

Là người ngoài cuộc, tôi không thể biết điều này đã lan rộng tới mức nào. Nhưng rõ ràng là đã có một nhóm lớn người Hồi giáo cảm thấy những nhà thuyết giảng và chức sắc tôn giáo được chính phủ hậu thuẫn đang đem đến cho họ một nhánh Hồi giáo không liên quan gì đến họ. Các chính quyền này cũng từ chối họ những công cụ tư duy phê phán và không gian tôn giáo để hình dung những giải thuyết mới. Thế nên một số người, như Brother Rachid, đã rời bỏ Hồi giáo để đến với một đức tin hoàn toàn khác và vận động những người khác theo cùng. Một số dường như lặng lẽ tách khỏi tôn giáo hoàn toàn, chán nản vì phải chịu đựng thái độ kẻ cả của những người phương Tây dạy bảo họ Hồi giáo không phải là gì, và vì bị hành hạ bởi những kẻ chuyên chế Hồi giáo tự bổ nhiệm dạy bảo họ gì mới là Hồi giáo. Giờ đây Internet đã tạo ra những không gian và nền tảng thay thế tự do và an toàn để thảo luận những vấn đề này, bên ngoài những nhà thờ Hồi giáo và phương tiện truyền thông quốc hữu, cuộc chiến ý thức hệ đang bùng nổ. ♦

Bản dịch © 2014 Nguyễn Huy Hoàng.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on December 6, 2014 by in Chính trị, Văn hóa & Xã hội and tagged .

Categories

Archives

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 2,611 other followers

%d bloggers like this: