“Xêmina mơ” – Tomas Tranströmer

Tomas Tranströmer (1931–2015) là nhà thơ người Thụy Điển. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1990 và giải Nobel văn chương năm 2011.

Xêmina mơ

Bốn tỉ người trên trái đất.
Tất thảy đang ngủ, tất thảy đều đang mơ.
Trong mỗi giấc các khuôn mặt, thân người chen chúc –
người trong mơ thì đông hơn chúng ta.
Nhưng họ không chiếm không gian nào cả…
Ví như anh ngủ gật trong rạp hát.
Giữa buổi diễn, mí mắt anh sụp xuống.
Một chốc chồng hình thoáng qua: sân khấu
trước anh bị một giấc mơ xâm chiếm.
Rồi không còn sân khấu, chỉ mình anh.
Rạp hát trong chiều sâu chân thực của nó!
Bí ẩn của người đạo diễn sân khấu
đã làm việc quá sức!
Sự tập dượt bất tận các vở kịch mới…
Một phòng ngủ. Trời tối.
Bầu trời đen đang chảy qua căn phòng.
Cuốn sách ai đó đã ngủ thiếp đi
vẫn còn mở
và nằm bị thương trên mép giường.
Đôi mắt người ngủ chuyển động,
chúng dõi theo dòng chữ không mẫu tự
trong một cuốn sách khác –
được soi sáng, cổ xưa, lanh lẹ.
Một vở kịch chóng mặt được khắc
trên các bức tường tu viện của mí mắt.
Độc bản. Nó chỉ có ở ngay lúc này!
Sáng mai tất cả sẽ bị xóa sổ.
Bí ẩn của sự hoang phí vô cùng!
Sự hủy diệt… Giống như khi du khách bị chặn lại
bởi những người mặc đồng phục, nghi ngờ –
mở máy ảnh hắn ra, bung cuộn phim ra
và để ánh sáng giết chết các tấm ảnh:
các giấc mơ bị ánh sáng ngày đè lên như thế.
Bị hủy diệt hay chỉ là vô hình?
Có một kiểu mơ nằm bên ngoài tầm mắt
luôn luôn diễn ra. Ánh sáng với các đôi mắt khác.
Một vùng đất nơi các suy nghĩ len lỏi học cách bước đi.
Các khuôn mặt và hình hài được nhóm lại.
Chúng ta đi trên phố, giữa dòng người
dưới nắng chói chang.
Nhưng cũng có nhiều người như thế, có khi hơn,
chúng ta không trông thấy
đang ở trong các tòa nhà tối tăm
vươn cao hai bên đường.
Thi thoảng, một người họ bước đến cửa sổ
và liếc mắt xuống chúng ta.

Tomas Tranströmer, “Dream Seminar,” The Great Enigma: New Collected Poems, trans. Robin Fulton (New Directions, 2006).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.