“Thuyền trưởng bị lãng quên” – Tomas Tranströmer

Tomas Tranströmer (1931–2015) là nhà thơ người Thụy Điển. Ông được trao giải văn chương quốc tế Neustadt năm 1990 và giải Nobel văn chương năm 2011.

Thuyền trưởng bị lãng quên

Chúng ta có nhiều cái bóng. Tôi đang trên đường về
vào một đêm tháng Chín, thì Y
trèo ra khỏi nấm mồ sau bốn mươi năm
và bước cùng tôi.

Thoạt đầu ông hoàn toàn trống rỗng, chỉ là một cái tên
song những ý nghĩ của ông bơi
nhanh hơn cả thời gian
và đuổi kịp chúng tôi.

Tôi áp mắt mình vào mắt ông
và thấy đại dương của chiến tranh.
Con tàu cuối cùng ông chỉ huy
hiện ra ngay bên dưới chúng tôi.

Trước và sau tàu, đoàn hộ tống Đại Tây Dương bò lên,
những con tàu sẽ sống sót
và những con tàu đã mang Dấu
(vô hình trước tất thảy)

trong khi các giờ không ngủ thế chỗ nhau
nhưng ông thì không bao giờ –
phao cứu sinh dưới áo khoác vải dầu.
Ông đã chẳng bao giờ trở về.

Đó là một tiếng khóc bên trong, đã làm ông xuất huyết
chết trong một bệnh viện ở Cardiff.
Cuối cùng ông cũng được nằm xuống
và hóa thành một chân trời.

Tạm biệt, các đoàn tàu 11 hải lý/giờ! Tạm biệt, 1940!
Đây là nơi lịch sử thế giới kết thúc.
Những máy bay ném bom đứng lơ lửng.
Những đồng hoang nở đầy hoa thạch nam.

Một bức ảnh chụp hồi đầu thế kỷ cho thấy một bãi biển.
Sáu cậu bé ăn mặc chỉnh tề đứng đó.
Chúng ôm những chiếc thuyền buồm trên tay.
Những khuôn mặt nghiêm nghị làm sao!

Những chiếc thuyền đã trở thành sống chết đối với một số.
Và viết về những người đã chết
cũng là một trò chơi, bị làm cho nặng nề
bởi những gì sắp tới.

Tomas Tranströmer, “The Forgotten Captain,” The Great Enigma: New Collected Poems, trans. Robin Fulton (New Directions, 2006).

Nguyễn Huy Hoàng dịch.